<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>UMUVUGIZI &#187; Uburengazira bwa Muntu</title>
	<atom:link href="http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;cat=22" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://www.umuvugizi.com</link>
	<description>Ikinyamakuru Kivugira Abaturarwanda</description>
	<lastBuildDate>Wed, 22 May 2013 09:53:40 +0000</lastBuildDate>
	<language>en</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.1.3</generator>
		<item>
		<title>Umuryango «Human Rights Watch» wemeza ko u Rwanda rutahwemye kubangamira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu</title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=7522</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=7522#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 01 Feb 2013 20:00:09 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Amakuru Ashyushye]]></category>
		<category><![CDATA[Politiki]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=7522</guid>
		<description><![CDATA[Muri raporo yawo y&#8217;uyu munsi, umuryango mpuzamahanga uharanira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu (Human Rights Watch -HRW), wemeza ko u Rwanda rwigaragaje nk&#8217;urwateye intambwe mu by&#8217;ubukungu n&#8217;amajyambere, nyamara guverinoma yakomeje gushyiraho ibyemezo bikarishye bibangamira uburenganzira bw&#8217;itangazamakuru n&#8217;uburenganzira bwo kwibumbira mu mashyirahamwe buri wese yifuza. HRW ivuga ko ibi bigaragarira mu mashyaka ya politiki atavuga rumwe n&#8217;ubutegetsi, adafite ubushobozi [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_1175" class="wp-caption alignnone" style="width: 310px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=1175" rel="attachment wp-att-1175"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2011/06/HRW-300x140.jpg" alt="Roth and Kagame (alt)" title="Roth and Kagame" width="300" height="140" class="size-medium wp-image-1175" /></a><p class="wp-caption-text">Umunyobozi wa Human Rights watch Irihanangiriza umunyagitugu Paul Kagame kurekeraho kw&#039;ibasira Uburenganzira bw&#039;ikiremwa muntu . </p></div>Muri raporo yawo y&#8217;uyu munsi, umuryango mpuzamahanga uharanira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu (Human Rights Watch -HRW), wemeza ko u Rwanda rwigaragaje nk&#8217;urwateye intambwe mu by&#8217;ubukungu n&#8217;amajyambere, nyamara guverinoma yakomeje gushyiraho ibyemezo bikarishye bibangamira uburenganzira bw&#8217;itangazamakuru n&#8217;uburenganzira bwo kwibumbira mu mashyirahamwe buri wese yifuza. </p>
<p>HRW ivuga ko ibi bigaragarira mu mashyaka ya politiki atavuga rumwe n&#8217;ubutegetsi, adafite ubushobozi n&#8217;uburenganzira bwo gukorera imirimo yayo mu gihugu. Abayobozi babiri b&#8217;aya mashyaka bagifunzwe, naho abandi banyamuryango bayo bakaba barabujijwe amahwemo n&#8217;ubutegetsi. Abanyamakuru babiri na bo, bafashwe muri 2010, baracyaborera muri gereza, biyongeraho abandi benshi bahagarikwa umunsi ku wundi. Itegeko ryashyiriweho kurwanya «ingengabitekerezo ya jenoside», n&#8217;irirebana n&#8217;itangazamakuru, yombi yarahinduwe, nyamara ntiyigeze ashyirwa mu bikorwa.</p>
<p>Inkiko za gacaca, zashyiriweho kuburanisha ibyaha byakozwe muri jenoside yo mu mwaka w&#8217;1994, zashoje ibikorwa byazo mu mpera za kamena 2012. Naho urubanza rwa Jean Bosco Uwinkindi, ari na rwo rwa mbere rwoherejwe mu Rwanda n&#8217;Urukiko rwa Arusha, rwatangiye kuburanishwa.</p>
<p>Ama Leta menshi yanahagaritse inkunga yageneraga u Rwanda kubera ko rufasha inyeshyamba za M23 muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo (RDC). Umunyapolitiki utavuga rumwe na Leta y&#8217;u Rwanda, Bernard Ntaganda, umukuru w&#8217;ishyaka PS-Imberakuri, aracyafunzwe nyuma y&#8217;uko Urukiko rw&#8217;ikirenga rwemereje muri mata igihano cy&#8217;imyaka ine y&#8217;igifungo yari yahawe cyo guhungabanya umudendezo w&#8217;igihugu n&#8217;amacakubiri. «Human Rights Watch» ikaba ivuga ko ibirego byatumye Ntaganda akatirwa gufungwa iyi myaka yose, byari bishingiye k&#8217;ukunenga mu ruhame guverinoma y&#8217;u Rwanda.</p>
<p>Abarwanashyaka benshi ba PS-Imberakuri na bo bagiye bahohoterwa ndetse bashyirwaho ubwoba, babazwa na polisi y&#8217;igihugu ibibazo bishingiye ku bikorwa byabo bya politiki. Ku wa 5 nzeli, Alexis Bakunzibake, wungirije umuyobozi wa PS-Imberakuri, yanyururijwe mu mugi wa Kigali, anyurujwe n&#8217;abantu bitwaje intwaro, bamupfutse ibitambaro mu maso, bamufungira ahantu hatazwi. Abari bamunyuruje, bamubazaga ibijyanye n&#8217;ibikorwa by&#8217;ishyaka rye, ku bayoboke baryo, aho rikura amafaranga yo gukoresha, n&#8217;abandi banyapolitiki bakorana na ryo. Muri iryo baza, bamutegekaga kureka ibikorwa bye yakoreraga ishyaka, mbere yo kumujyana aho na we atamenye izina, hafi y&#8217;umupaka w&#8217;u Rwanda na Uganda.</p>
<p>Muri iyi raporo yayo, «Human Rights Watch» inavuga ku rubanza rwa Victoire Ingabire, umukuru w&#8217;ishyaka FDU-Inkingi, rwari rwatangiye muri nzeli 2011, rukarangira kuburanishwa muri mata 2012. Ingabire yaregwaga ibyaha bitandatu, birimo bitatu bijyanye n&#8217;«ibikorwa by&#8217;iterabwoba», no gushyiraho umutwe w&#8217;abarwanyi. Ibindi birego bitatu  —  birimo «ingengabitekerezo ya jenoside», amacakubiri no gukwirakwiza ibihuha bihamagarira rubanda kugumuka kuri Leta — byari bishingiye k&#8217;ukunenga mu ruhame guverinoma y&#8217;u Rwanda.</p>
<p> Ku wa 30 ukwakira, nyuma y&#8217;urubanza rwe rutakurikije amategeko na mba, yaruhamijwemo icyaha cyo kubangamira umudendezo wa Leta no guhakana jenoside, ahanishwa igifungo cy&#8217;imyaka umunani. Muri uru rubanza habonetsemo ugukekeranya ku bimenyetso by&#8217;ibyaha yaregwaga, nyuma y&#8217;uko umwe mu bafatanyacyaha be ashyizwe mu majwi n&#8217;uwunganiraga madamu Ingabire, avuga ko ibyaha yamushinjaga nta reme byari bifite. Bikaba bishoboka ko uyu mufatanyacyaha yashyizweho agahato kugirango ashinje Victoire Ingabire, mu gihe yari afungiwe mu kigo cya gisirikare. </p>
<p>Undi mutangabuhamya wa Ingabire wari ufunzwe, yashyizweho iterabwoba nyuma yo gutanga mu rukiko ibimenyetso byo kumushinjura. Abayobozi ba gereza yari afungiwemo bagiye gusaka uburyamo bwe, bihawe umugisha n&#8217;ubushinjacyaha, bamutwara impapuro ze bwite zarimo n&#8217;izo yari yateguye gutanga mu rukiko. Nyuma y&#8217;isakwa rye, ubushinjacyaha bwemeje ko koko iri sakwa ryabayeho, ko n&#8217;impapuro zivugwa zafashwe n&#8217;ubushinjacyaha.</p>
<p>Muri nzeli, abandi bayoboke ba FDU-Inkingi bahagarikiwe ku Kibuye, baregwa kurema amanama atemewe n&#8217;amategeko. Banaregwaga guhamagarira rubanda imyivumbagatanyo n&#8217;igumuka. Muri uko kwezi kandi, Sylvain Sibomana, umunyamabanga mukuru wa FDU-Inkingi na Martin Ntavuka, uhagarariye iri shyaka mu mugi wa Kigali, barafashwe, barazwa kuri station ya polisi hafi y&#8217;i Gitarama, nyuma y&#8217;ibiganiro binenga ubutegetsi bagiranye ubwo bari bicaye muri bisi. Baje kurekurwa nta kindi cyaha bahamijwe.</p>
<p>Umuryango «Human Rights Watch» unavuga ko uwitwa Frank Habineza, umukuru w&#8217;ishyaka rishinzwe ibidukikije na demukarasi mu Rwanda, wari warahunze igihugu mu mwaka wa 2010 nyuma y&#8217;iyicwa ry&#8217;uwari umwungirije, yasubiye mu Rwanda mu kwezi kwa cyenda kugirango yongere azahure ishyaka rye no kuryandikisha mu matora y&#8217;abadepite ateganijwe muri uyu mwaka wa 2013. Ishyaka rye ryaje kwigiza imbere inama rusange yaryo yari iteganijwe mu ugushyingo kubera ko guverinoma y&#8217;u Rwanda itari yarihaye uruhushya rwo guterana.</p>
<p>Muri iyi raporo nshya ya HRW, hanavugwamo urubanza rw&#8217;abantu batandatu baregwaga kugerageza kwicira i Johannesbourg muri Afurika y&#8217;Epfo, général Kayumba Nyamwasa, mu mwaka wa 2010. Uyu Kayumba akaba yari umusirikare mukuru mu ngabo z&#8217;u Rwanda, waje kugaragaraho ibikorwa byo kunenga guverinoma y&#8217;u Rwanda.</p>
<p>Itangazamakuru</p>
<p>HRW inavuga ko Inteko ishinga amategeko y&#8217;u Rwanda yongeye kwemeza amategeko mashya agenga itangazamakuru. Uko bigaragara, aya mategeko ngo akaba ashingiye k&#8217;ugukanda abanyamakuru bigenga bakorera mu Rwanda. Abanyamakuru bakomeje kwizibukira imijugujugu y&#8217;ubutegetsi kubera inkuru ubu butegetsi buba bwemeje ko zinenga guverinoma. Urugero ni urwa Agnès Uwimana na Saidati Mukakibibi, bakoreraga ikinyamakuru Umurabyo, bakaba barafashwe mu mwaka wa 2010, ndetse bakaba bagifunzwe. Nyuma y&#8217;uko bakatiwe muri 2011 imyaka 17 n&#8217;irindwi y&#8217;igifungo, kubera inkuru bari bahitishije mu kinyamakuru cyabo, baje kujuririra iki gihano bari bahawe.</p>
<p> Ku wa 5 mata, Urukiko rw&#8217;ikirenga rwagabanije ibihano byabo bigirwa imyaka ine n&#8217;itatu. Uru rukiko rwagumishijeho ibirego baregwaga byo guhungabanya umudendezo w&#8217;igihugu, n&#8217;ikindi cyaha cyo gusebanya cyahamijwe Agnès Uwimana. Urukiko kandi rwatesheje agaciro ibyaha byo gupfobya jenoside yo muri 94 n&#8217;iby&#8217;amacakubiri byaregwaga na none Agnès Uwimana.</p>
<p>Muri kanama, uwitwa Stanley Gatera, umwanditsi mukuru w&#8217;ikinyamakuru Umusingi, na we yarafashwe kubera inkuru yari yahitishije muri iki kinyamakuru, yerekeranye n&#8217;uko ngo abagore b&#8217;abatutsikazi bahururirwa na benshi. Iyi nkuru, yafashwe n&#8217;ubutegetsi bw&#8217;u Rwanda ko yari ishingiye ku ivangura rishingiye ku bitsina, yaviriyemo uyu munyamakuru gufungwa mu kwezi kwa cumi na kumwe, igihe kingana n&#8217;umwaka.</p>
<p>Naho muri mata, Epaphrodite Habarugira, wakoraga kuri Radio Huguka, na we yarezwe ingengabitekerezo ya jenoside nyuma y&#8217;uko, atabigambiriye, yibeshye ku mvugo ikomeretsa abacitse ku icumu rya jenoside. Yamaze muri gereza igihe cy&#8217;amezi atatu, mbere y&#8217;uko arekurwa muri nyakanga. Umushinjacyaha wa Repubulika y&#8217;u Rwanda yajuririye irekurwa rye.</p>
<p>Idriss Gasana Byringiro, wakoreraga ikinyamakuru «The Chronicles», yanyurujwe ku wa 15 kamena, ubwo yabazwaga ku bijyanye n&#8217;akazi ke k&#8217;itangazamakuru, aza kurekurwa bukeye. Mu minsi yakurikiyeho, yaje guhohoterwa n&#8217;abantu batigaragaje amazina, bamuhatira kureka umwuga we w&#8217;umunyamakuru, mbere y&#8217;uko yongera gufatwa na polisi ku wa 17 nyakanga. Nyuma y&#8217;iminsi ibiri gusa, Idris Gasana Byiringiro, mu kiganiro n&#8217;abanyamakuru, yaje gutangaza ko atigeze anyuruzwa. Amakuru yaje kumubonekaho yemeza ko wenda yahatiwe kunyomoza ibyo yari yatangaje. Yaje kurekurwa atanze ingwate, akaba agitegereje kuburanishwa kubera ko ngo yatangaje ibinyoma ko polisi y&#8217;u Rwanda yari yamunyuruje.</p>
<p>Mu kwezi kwa gatandatu, Tusiime Annonciata, umunyamakuru wa Flash FM, yakubiswe n&#8217;abapolisi imbere y&#8217;Inteko ishinga amategeko, kugeza ubwo ataye ubwenge. Abamuhondaguraga bamuregaga kugerageza kwinjira mu nama y&#8217;Inteko ishinga amategeko nta ruhushya abifitiye.</p>
<p>Naho Charles Ingabire, wari umwanditsi mukuru w&#8217;akanyamakuru kandikirwa kuri internet (Inyenyeri News), wari uzwi mu kunenga cyane guverinoma y&#8217;u Rwanda, yarasiwe i Kampala muri Uganda ku wa 30 ugushyingo 2011. Mbere y&#8217;uko avunderezwaho amasasu, yari yarahawe gasopo mu mezi yari yabanjirije urupfu rwe. Igipolisi cya Uganda cyatangaje ko kirimo gukora amaperereza ku iyicwa rye, nyamara nta n&#8217;umwe mu bishi be urafatwa.</p>
<p>Imiryango itegamiye kuri Leta</p>
<p>Muri iyi raporo kandi, HRW yemeza ko imiryango itegamiye kuri Leta na yo yashegeshwe n&#8217;uko Leta iyibuza amahwemo mu kazi kayo. Imike muri iyi miryango nyarwanda yatangaje ku mugaragaro ihohoterwa ry&#8217;uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu. Guverinoma y&#8217;u Rwanda n&#8217;itangazamakuru riyibogamiyeho, banashyize mu majwi imiryango mpuzamahanga irengera uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu, bagerageza kuyitesha agaciro mu kazi kayo.</p>
<p>Itegeko rihana ingengabitekerezo ya jenoside</p>
<p>Muri kamena, Inama y&#8217;abaminisitiri yemeje ihindurwa ry&#8217;igika cy&#8217;itegeko ryo muri 2008 rijyanye n&#8217;ingengabitekerezo ya jenoside, iyi ngingo ikaba yarakoreshwaga mu gucecekesha abanenga ubutegetsi. Iri tegeko ryahinduwe ryakorewe ubugororangingo, by&#8217;umwihariko ku bijyanye n&#8217;igisobanuro cy&#8217;icyaha no kukigabanyiriza ibihano byo gufungwa. Nyamara n&#8217;ubwo iri tegeko ryakorewe ubugororangingo, ijambo « ingengabitekerezo ya jenoside » ryagumyemo, rikaba rifatwa nk&#8217;icyaha gihanwa n&#8217;amategeko, ugikoze agafungwa n&#8217;ubwo byaba bibangamiye uburenganzira bwo kuvuga icyo umuntu atekereza.</p>
<p>Ubutabera bushingiye ku itsembabwoko</p>
<p>Umuryango «Human Rights Watch» unavuga muri raporo yayo ko inkiko za gacaca, zashyiriweho gukurikirana ibyaha bya jenoside, zashoje imirimo yazo mu mpera za kamena, nyuma yo kuburanisha abagera hafi kuri miliyoni ebyiri, ukurikije imibare yatanzwe na guverinoma y&#8217;u Rwanda. Igikorwa cya mbere cy&#8217;Urukiko mpuzamahanga rwashyiriweho u Rwanda, cyo kohereza Jean Bosco Uwinkindi kuburanishirizwa mu Rwanda, cyakozwe mu kwezi kwa kane, iburanishwa rye rikaba ryaratangiye kubera i Kigali. Uru rukiko mpuzamahanga rukorera Arusha muri Tanzaniya, rwemeye no kohereza abandi baregwa, bagera kuri barindwi.</p>
<p>Muri mutarama kandi, Léon Mugesera yoherejwe kuburanishirizwa mu Rwanda, avuye mu gihugu cya Canada. Aregwa ibyaha byo gutegura no gushishikariza gukora jenoside, urubanza rwe rukaba rwaratangiye kuburanishirizwa i Kigali. Ikurikiranwa mu butabera ry&#8217;abandi baregwa icyaha cya jenoside, ryanabereye mu bihugu byinshi birimo Suède ,Canada,  Norvège, , Ubudage, ndetse n&#8217;Ubuholandi.</p>
<p>Ifungwa ritemewe n&#8217;amategeko n&#8217;iyicarubozo</p>
<p>HRW yemeza ko ku wa 13 mutarama, Urukiko rukuru rwa Kigali, ruburanisha abantu 30 baregwa kuba baragize uruhare mu iterwa ry&#8217;ibisasu (grenades) mu mugi wa Kigali muri 2010, rwakatiye abaregwa 22 igifungo cy&#8217;imyaka kuva kuri itanu kugeza kuri burundu, rurekura abandi umunani. Muri uru rubanza, abacamanza ntibitayeho ibyo benshi mu baregwa babatangarije, bavuga ko bafungiwe mu kigo cya gisirikare mu ibanga, bakanakorerwa ibikorwa by&#8217;iyicarubozo.</p>
<p>Murumuna wa général Kayumba Nyamwasa, lieutenant-colonel Rugigana Ngabo, wafashwe muri 2010, akanafungirwa mu ibanga muri gereza ya gisirikare mu gihe kingana n&#8217;amezi atanu, yaburanishijwe mu muhezo n&#8217;urukiko rwa gisirikare, akatirwa mu kwezi kwa karindwi igihano cyo gufungwa imyaka icyenda. Yaregwaga guhungabanya umudendezo w&#8217;igihugu no gushishikariza rubanda imigumuko. Nyuma y&#8217;uko mushiki we, mu mwaka wa 2010, yitabaje Urukiko rwa Afurika y&#8217;ubumanuko (East African Court of Justice, EACJ, mu rurimi rw&#8217;icyongereza), uru rukiko rwemeje mu ukuboza 2011 ko ifungirwa mu ibanga rya Rugigana Ngabo ritakurikije amategeko. Guverinoma y&#8217;u Rwanda yaje kujuririra iki cyemezo cy&#8217;urukiko rwa EACJ, nyamara kiza na none kwemezwa muri kamena mu rubanza rw&#8217;ubujurire rwaburanishijwe n&#8217;uru rukiko.</p>
<p>Ukwivanga kw&#8217;ingabo z&#8217;u Rwanda mu ntambara yo muri Kongo-Kinshasa</p>
<p>HRW inemeza ko ingabo z&#8217;u Rwanda zatanze inkunga ku nyeshyamba z&#8217;abanyekongo za M23, zigometse ku ngabo za Kongo mu kwezi kwa gatatu. Inyeshyamba za M23 zakoze ibikorwa bikabije byo guhohotera abantu mu burengerazuba bwa Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo, ibikorwa birimo ubwicanyi ku basiviri no kwica urubozo, ugufata abagore ku ngufu no gushyira abantu mu gisirikare, babihatiwe. Mu rwego rwo gukatakata umwanzuro w&#8217;Umuryango w&#8217;Abibumbye werekeranye no guhagarikira abarwanyi batazwi n&#8217;amaleta kugura intwaro, abayobozi bakuru b&#8217;ingabo z&#8217;u Rwanda bahaye inyeshyamba za M23 intwaro, amasasu yo kuzirashisha, n&#8217;abazirwanisha, barimo abana. Ibikundi by&#8217;ingabo z&#8217;u Rwanda byanambutse umupaka uhuza Kongo n&#8217;u Rwanda kugirango bijye gutera ingabo mu bitugu inyeshyamba za M23 mu bikorwa bya gisirikare, cyane cyane ubwo M23 yafataga umugi wa Goma, mu kwezi kwa cumi na kumwe. Guverinoma y&#8217;u Rwanda yakomeje guhakana yivuye inyuma ibi birego.</p>
<p>U Rwanda rwanahagarikiwe inkunga n&#8217;ibihugu by&#8217;amahanga</p>
<p>Raporo y&#8217;Umuryango «Human Rights Watch» irangira ivuga ko ama Leta menshi — arimo iya Suède ,Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Ubwongereza, Ubudage, , Ubuholandi, Ububiligi n&#8217;Umuryango w&#8217;Ubumwe bw&#8217;i Burayi — yahagaritse cyangwa itinza igice cy&#8217;inkunga yayo yageneraga u Rwanda, kubera ko rufasha inyeshyamba za M23. HRW yemeza ko ihagarikwa ry&#8217;izi nkunga ryakajije umurego ubwo inyeshyamba za M23 zafataga umugi wa Goma.</p>
<p>Amiel Nkuliza, Sweden.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=7522</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Amnesty International iramagana ibikorwa by&#8217;iyicarubozo bikomeje guhabwa intebe mu Rwanda</title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=6774</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=6774#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 09 Oct 2012 13:25:27 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Amakuru Ashyushye]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>
		<category><![CDATA[Umutekano]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=6774</guid>
		<description><![CDATA[Muri raporo nshya y&#8217;umuryango uharanira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu, Amnesty International, uyu muryango uremeza ko inzego z&#8217;ubutasi za gisirikare z&#8217;u Rwanda zikunze kwitwa J2, zafunze ku buryo bunyuranyije n&#8217;amategeko abantu barenga icumi, zitabuze no kubakoreraho ibikorwa by&#8217;iyicarubozo. Iyi raporo, yiswe mu rurimi rw&#8217;igifaransa, Rwanda : Dans le plus grand secret. Détention illégale et torture aux mains du service de [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_2898" class="wp-caption alignnone" style="width: 310px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=2898" rel="attachment wp-att-2898"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2011/07/Gen-Karenzi-Karake-300x199.png" alt="" title="Gen Karenzi Karake" width="300" height="199" class="size-medium wp-image-2898" /></a><p class="wp-caption-text"> Gen Karenzi Karake,maneko mukuru   . </p></div>Muri raporo nshya y&#8217;umuryango uharanira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu, Amnesty International, uyu muryango uremeza ko inzego z&#8217;ubutasi za gisirikare z&#8217;u Rwanda zikunze kwitwa J2, zafunze ku buryo bunyuranyije n&#8217;amategeko abantu barenga icumi, zitabuze no kubakoreraho ibikorwa by&#8217;iyicarubozo.</p>
<p>Iyi raporo, yiswe mu rurimi rw&#8217;igifaransa, Rwanda : Dans le plus grand secret. Détention illégale et torture aux mains du service de renseignement militaire, ari byo bivuze mu rurimi rw&#8217;ikinyarwanga ngo, Rwanda: Mu ibanga rikomeye. Ifungwa rinyuranije n&#8217;amategeko n&#8217;iyicarubozo mu maboko y&#8217;urwego rushinzwe iperereza rwa gisirikare, yashyizwe ahagaragara ishingiye nyine kuri iri fungwa rinyuranije n&#8217;amategeko mu Rwanda, abafashwe ntibabonerwe irengero ukundi, cyangwa bagakorerwa n&#8217;abakozi bo muri J2, ibikorwa by&#8217;iyicarubozo.</p>
<p>Iyi raporo kandi irashyira ahagaragara amakuru arambuye ku bantu bavuga ko bakubiswe, bagatwikishwa ibyuma by&#8217;amashanyarazi kugirango bemere ibyaha, ubwo babaga barimo kubazwa n&#8217;izi nzego za gisirikare zishinzwe iperereza.</p>
<p>Uwitwa Sarah Jackson, umuyobozi wungirije ushinzwe Afurika muri Amnesty International, yatangaje ko «ibyo ingabo z&#8217;u Rwanda zagezeho mu rwego rw&#8217;uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu, bikurikiranirwa hafi n&#8217;amahanga, nyamara ibijyanye n&#8217;ifungwa rinyuranije n&#8217;amategeko cyangwa n&#8217;ibikorwa by&#8217;iyicarubozo, bigikorerwa abantu mu ibanga rikomeye».</p>
<p>Abantu bagera ku icumi bafunzwe n&#8217;inzego za J2 ku buryo bw&#8217;ibanga, badashobora kuboneka mu gihe cy&#8217;amezi, aba bari bafunzwe bakaba baratangarije Amnesty International ko banakorewe ibikorwa by&#8217;iyicarubozo.</p>
<p>Hagati ya werurwe, umwaka wa 2010 na kamena 2012, Amnesty International yakusanyije amakuru ku bantu 45 bari bafunzwe mu buryo bunyuranije n&#8217;amategeko, n&#8217;abandi 18 bakoreweho ibikorwa by&#8217;iyicarubozo mu kigo cya gisirikare cya Kami, mu kigo cya gisirikare cya Mukamira, n&#8217;ahandi bafungirwaga h&#8217;ibanga, mu murwa mukuru wa Kigali.</p>
<p>Aba bantu bafunzwe n&#8217;inzego z&#8217;ubutasi za J2 mu gihe cy&#8217;iminsi 10 kugeza ku mezi icyenda, badafite uburenganzira bwo kubonana n&#8217;ubunganira mu mategeko, batabonana n&#8217;abavuzi, cyangwa n&#8217;imiryango yabo.</p>
<p>Abenshi bagiye bafatwa n&#8217;abasirikare kuva muri werurwe 2010, ubwo mu mugi wa Kigali haterwaga ibisasu byo mu bwoko bwa grenade, ari na bwo uwahoze ari umugaba mukuru w&#8217;ingabo, Kayumba Nyamwasa, yahungaga, ari na bwo na none hari hegereje amatora y&#8217;umukuru w&#8217;igihugu muri kanama 2010. Abenshi muri aba bagiye bafungwa, bakanakorerwaho ibikorwa by&#8217;iyicarubozo, baregwaga guhungabanya umudendezo w&#8217;igihugu.</p>
<p>Abashoboye kugezwa imbere y&#8217;umucamanza bavuze ko bagiye bakorerwa ibi bikorwa by&#8217;iyicarubozo, ubwo babahatiraga kwemera ibyaha mu gihe cyo kubazwa. Aho kugirango hakorwe amaperereza y&#8217;ibyo byaha bikomeye aba bagiye bakorerwa, umucamanza yabasabaga ahubwo kwerekana ibimenyetso by&#8217;uko ibi byaha babikorewe. Kuba abacamanza batarashatse gusuzuma neza ibyo ababuraniraga aba bantu bemezaga, bigaragara neza ko ubucamanza bwo mu Rwanda butakoze akazi kabwo, butubahirije amategeko ku baregwa.<br />
Abantu babiri – Robert Ndengeye Urayeneza na Sheikh Iddy Abbasi –, ntibigeze babonerwa irengero kuva inzego za J2 zibafashe kiboko, muri werurwe 2010.</p>
<p>Muri gicurasi 2012, i Genève mu Busuwisi, abayobozi b&#8217;u Rwanda, imbere y&#8217;Akanama ka Loni gashinzwe kurwanya ibikorwa by&#8217;iyicarubozo, bahakanye bivuye inyuma ko nta ruhare bafite mu gufunga abantu mu buryo butemewe n&#8217;amategeko, n&#8217;ubwo hari ibimenyetso simusiga ko iri fungwa ridakurikije amategeko ari ryo ryibereyeho mu Rwanda.</p>
<p>Aka kanama k&#8217;Umuryango w&#8217;Abibumbye gashinzwe kurwanya ibikorwa by&#8217;iyicarubozo, kasabye guverinoma y&#8217;u Rwanda gukora amaperereza yerekeranye n&#8217;ubwihisho abantu bafungirwamo, no gutanga amakuru ajyanye n&#8217;uko abantu bagenda barigiswa, ntibongere kubonerwa irengero ukundi.</p>
<p>Icyagaragaye ni uko, ari abaturage basanzwe cyangwa ababuranira abantu mu nkiko (avocats), bose batinya gushyira ku mugaragaro ibi birego bijyanye n&#8217;ifungwa ridakurikije amategeko n&#8217;ibikorwa by&#8217;iyicarubozo biri mu Rwanda, kubera ko baba bafite impungenge z&#8217;umutekano wabo. Umuryango umwe wahisemo kujyana ikibazo cyawo imbere y&#8217;Urukiko rwa Afurika y&#8217;uburasirazuba, muri Tanzaniya. Uru rukiko rwemeje ko ifungwa ritemewe n&#8217;amategeko n&#8217;iburanishwa mu gihe cy&#8217;amezi atanu bya lieutenant-colonel Rugigana Ngabo, byagaragaje neza ko u Rwanda rutigeze rukurikiza amategeko, n&#8217;ubwo na rwo rwasinye ku masezerano ashyiraho uru rukiko.</p>
<p>Abayobozi b&#8217;u Rwanda bafashe ibyemezo byo kurwanya ibikorwa by&#8217;iyicarubozo, ubwo bemeraga guhindura itegeko rijyanye n&#8217;amasezerano yo kurwanya iyicarubozo, ari na bwo batumiraga mu Rwanda umukozi mukuru wa Loni ushinzwe kurwanya ibi bikorwa by&#8217;iyicarubozo. Nyamara n&#8217;ubwo ibi byose byakozwe, nta muyobozi wa guverinoma y&#8217;u Rwanda n&#8217;umwe wigeze agira icyo akora kugira ngo hakorwe amaperereza kuri ibi bikorwa bijyanye n&#8217;iyicarubozo byakorewe bariya bantu.</p>
<p>Kubera izi mpamvu, madamu Sarah Jackson akaba asaba ko «ibihugu bitanga inkunga ku ngabo z&#8217;u Rwanda bigomba guhagarika iyi nkunga ku nzego zishinzwe umutekano, zakataje mu kubangamira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu».</p>
<p>Umushinjacyaha mukuru wungirije w&#8217;u Rwanda yatangarije Amnesty International, muri aya magambo : «Nta bikorwa by&#8217;iyicarubozo birangwa mu gihugu cyacu, kubera iyo mpamvu ntidushobora gukora amaperereza ku birego bidafite ishingiro».</p>
<p>Umubare w&#8217;ibikorwa nk&#8217;ibi waragabanutse mu mwaka ushize, nyamara kubera ko abayobozi b&#8217;u Rwanda bagenda babumba amaha mu gukurikirana mu butabera abagiye babikorera abantu, bizatuma inzego z&#8217;iperereza za J2 zikaza umurego mu gukomeza guhohotera bundi bushya uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu.</p>
<p>Iyi raporo ya Amnesty International ishingiye ku bushakashatsi bwakozwe ubwo abakozi bayo bajyaga mu Rwanda hagati ya nzeli 2010 na kamena 2012. Uyu muryango uharanira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu waganiriye n&#8217;abantu barenga 70, barebana n&#8217;ibyanditswe muri iyi raporo, aba bantu bakaba barigeze gufatwa, bakanafungwa n&#8217;abasirikare. Abakozi ba Amnesty International banabajije imiryango y&#8217;abantu barigishijwe n&#8217;inzego z&#8217;umutekano, ndetse banavugana n&#8217;abunganira abandi mu nkiko (avocats).</p>
<p>Amiel Nkuliza, Sweden.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=6774</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>«Human Rights Watch» yemeza ko inyeshyamba za M23 zirimo gukora ibyaha by’intambara muri Kongo-Kinshasa</title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=6484</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=6484#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 11 Sep 2012 19:05:57 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Amakuru Ashyushye]]></category>
		<category><![CDATA[Politiki]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=6484</guid>
		<description><![CDATA[Itangazo ryashyizwe ahagaragara uyu munsi n’Umuryango uharanira uburenganzira bw’ikiremwamuntu «Human Rights Watch», riragaragaza ko inyeshyamba za M23, ubu zirimo kurwanira muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo, zikora ibyaha bikomeye by’intambara, ibyaha birimo kwica urubozo, ugufata abagore ku ngufu, no guhatira abantu kwinjira mu gisirikare cyazo.   «Human Rights Watch» ivuga ko abantu mirongo itatu na [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_575" class="wp-caption alignnone" style="width: 239px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=575" rel="attachment wp-att-575"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2011/06/DOC_RWANDAPRESS_PAGE05_0000000294.jpg" alt="" title="Gen Ntaganda " width="229" height="217" class="size-full wp-image-575" /></a><p class="wp-caption-text">Gen Ntaganda.</p></div>Itangazo ryashyizwe ahagaragara uyu munsi n’Umuryango uharanira uburenganzira bw’ikiremwamuntu «Human Rights Watch», riragaragaza ko inyeshyamba za M23, ubu zirimo kurwanira muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo, zikora ibyaha bikomeye by’intambara, ibyaha birimo kwica urubozo, ugufata abagore ku ngufu, no guhatira abantu kwinjira mu gisirikare cyazo.<br />
 <br />
«Human Rights Watch» ivuga ko abantu mirongo itatu na batatu bishwe, bari abagabo bakiri bato n’abasore, bageragezaga gucika izi nyeshyamba. Uyu muryango ukomeza uvuga ko bamwe mu bayobozi b’u Rwanda bashobora gukekwa ko ari bo nyirabayazana y’ibi byaha by’intambara, kubera ibikorwa bya gisirikare bikomeje guhabwa inyeshyamba za M23.<br />
 <br />
Ingabo z’u Rwanda zohereje bamwe muri zo mu burasirazuba bwa Kongo kugirango bajye gutera inkunga yihutirwa inyeshyamba za M23 mu bikorwa bya gisirikare. Ibi byemezwa na «Human Rights Watch» kubera ibiganiro abakozi bayo bagiranye kuva mu kwezi kwa gatanu kugeza mu kwa cyenda n’abantu bagera ku ijana na mirongo icyenda. Aba barimo abakorewe ibyaha b’abanyekongo ndetse n’abanyarwanda, abagize imiryango yabo, abatangabuhamya, abayobozi b’inzego z’ibanze, abarwanyi n’abahoze ari abarwanyi ba M23.<br />
 <br />
Uhagarariye akarere ka Afurika muri «Human Rights Watch», Anneke Van Woudenberg, yatangaje ko «inyeshyamba za M23 zirimo gukora ibyaha bishya kandi bikomeye mu burasirazuba bwa Kongo». Ati «abayobozi ba M23 bagombye gutegekwa gutanga ibisobanuro kuri ibyo byaha, naho abayobozi b’u Rwanda, bashyigikiye abahagarariye ababikora, bakaba bashyikirizwa inkiko».<br />
 <br />
Umutwe wa M23 ugizwe n’abasirikare bigometse ku butegetsi bwa Kongo muri mata 2012. Abasirikare bakuru bo muri uyu mutwe baranzwe no guhohotera ikiremwamuntu ku buryo ndengakamere. Muri kamena, Komiseri mukuru ushinzwe uburenganzira bw’ikiremwamuntu mu Muryango w’Abibumbye, Navi Pillay, yatunze urutoki batanu mu bayobozi ba M23 kuba «ari bo ba ruharwa mu guhohotera uburenganzira bw’ikiremwamuntu muri Kongo, ndetse no ku isi». Muri aba harimo général Bosco Ntaganda, watanzweho impapuro ebyiri zo kumufata n’Urukiko mpuzamahanga mpanabyaha (CPI), kubera ibyaha akurikiranyweho by’intambara n’ibyibasiye inyokomuntu, byakorewe muri Ituri, na colonel Sultani Makenga, uregwa gushora abana mu gisirikare no mu mirwano itabarika yo muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo.<br />
 <br />
Ishingiye ku bushakashatsi bwayo, «Human Rights Watch» yaritonze igenzura neza ibyerekeranye no guhatira abana kwinjira mu gisirikare, abagabo bakiri bato n’abasore bagera byibura kuri 137 mu karere ka Rutshuru, ho mu burasirazuba bwa Kongo, ibi bikaba byarabaye muri nyakanga. Abenshi muri aba bashyizwe mu gisirikare ku ngufu, bakurwaga mu mazu yabo, mu masoko, cyangwa bajya mu mirima yabo. Barindwi muri bo bari batarageza ku myaka 15 y’ubukuru.<br />
 <br />
Ababonye ibi bikorwa, batangarije «Human Rights Watch» ko byibura 33 mu bari bamaze kwinjizwa mu gisirikare ku ngufu, n’abandi barwanyi ba M23, bishwe nabi ubwo bageragezaga guhunga iki gikorwa cyo kubahatira kwinjira mu ngabo. Bamwe muri bo barabaziritse, bakubitirwa imbere ya bagenzi babo, na bo bari bamaze kwinjizwa mu gisirikare, kugirango bibabere isomo. Umwe mu bahatiwe kwinjira mu gisirikare yabitangarije «Human Rights Watch» muri aya magambo: « Ubwo twari kumwe na M23, batubwiye ko tugomba guhitamo, ari ukugumana na bo, cyangwa gupfa. Abenshi bagerageje gucika, abaje gufatwa, byari uguhita bicwa».<br />
 <br />
Kuva mu kwezi kwa gatandatu, «Human Rights Watch» yatangaje ko abarwanyi ba M23 bishe batitangiriye itama byibura abaturage cumi na batanu mu turere bagenzuraga, akenshi kubera ko aba bishwe bakekwaga amababa yo kutizera abarwanyi ba M23. Abarwanyi b’izi nyeshyamba banafashe abagore n’abakobwa 46 ku ngufu. Umuto muri aba bafashwe ku ngufu yari afite imyaka 8. Abarwanyi ba M23 banicishije amasasu umugore w’imyaka 25 wari ufite inda y’amezi atatu, kubera ko yari yarwanye inkundura kugirango adafatwa ku ngufu. Abandi bagore babiri bishwe n’ibikomere byatewe n’ifatwa ku ngufu n’ingabo za M23.<br />
 <br />
«Human Rights Watch» inavuga ko izi nyeshyamba za M23 zagiye zisigira ibikomere abasiviri. Nyuma gato ya saa sita z’ijoro ku wa 07 nyakanga, abarwanyi ba M23 bateye umuryango utuye mu murenge wa Chengerero. Umugore w’imyaka 32 y’amavuko yatangarije «Human Rights Watch» ko inyeshyamba icyo gihe zamennye urugi rw’inzu ye, zihondagura hafi gupfa umuhungu we w’imyaka 15, na ho umugabo we ziramushimuta. Mbere y’uko zigenda, izi nyeshyamba zamukuranyweho mu kumufata ku ngufu, zimumenaho lisansi hagati y’amaguru, zihita zitwika. Umuturanyi yahise atabara uwo mugore nyuma y’uko izo nyeshyamba zimaze kugenda. Nta wamenye irengero ry’umugabo w’uwo mugore.<br />
 <br />
Abayobozi b’inzego z’ibanze, abakuru b’imiryango, abanyamakuru, abaharanizi b’uburenganzira bw’ikiremwamuntu bahagurikiye rimwe kugirango barwanye ihohoterwa ry’ikiremwamuntu rikorwa na M23, cyangwa abandi bantu bazwi ko barwanyije na mbere izi nyeshyamba, bose bagiye bamererwa nabi n’izi nyeshyamba. Benshi muri bo bagiye baterwa ubwoba ko bazicwa, bahungira mu duce tugenzurwa na guverinoma ya Kongo.<br />
 <br />
Abayobozi ba M23 bahakana ko ingabo zabo cyangwa bo ubwabo, ntawigeze akora ibi byaha baregwa. Mu kiganiro na «Human Rights Watch» cyo ku wa 8 kanama, umwe muri bo, colonel Makenga, yabeshyuje ibi birego byo gushyira abantu mu gisirikare ku ngufu n’ubwicanyi bukorwa n’umutwe wa M23, yemeza ahubwo ko abaza babagana binjira mu ngabo zabo ku bushake.<br />
 <br />
«Dushyira mu ngabo abavandimwe bacu, ntabwo tubashyiramo ku ngufu, binjiramo kubera ko baba bashaka gufasha bakuru babo…. Ni amahitamo yabo. Ni na barumuna bacu, ntidushobora rero kubica».<br />
 <br />
Colonel Makenga yavuze ko aya makuru yerekeranye no gushyira abantu mu gisirikare ku ngufu, akwirakwizwa na guverinoma ya Kongo.<br />
 <br />
Kugirango bongere umubare w’abarwanyi ba M23, abayobozi ba gisirikare b’u Rwanda na bo bakomeje gushyira mu gisirikare ku ngufu abagabo bakiri bato n’abasore, bamwe bakaba bari batarageza ku myaka 15 y’ubukuru. Ugushyira abana mu gisirikare batarageza ku myaka 15, ni icyaha cy’intambara, kandi kinyuranyije n’amategeko u Rwanda rugenderaho.<br />
 <br />
Ku wa 4 kamena, «Human Rights Watch» yatangaje ko muri mata na gicurasi hagati y’abanyarwanda 200 na 300 binjijwe mu ngabo mu Rwanda, bajyanwa ku rundi ruhande rw’umupaka kurwanira ingabo za M23. Kuva icyo gihe, «Human Rights Watch» yagejejweho ibimenyetso bishya byerekanaga ko habayeho mu Rwanda ugushyirwa mu ngabo ku ngufu abantu amagana, mu mezi ya nyakanga na kanama.<br />
 <br />
Ishingiye ku biganiro yagiranye n’abatangabuhamya, «Human Rights Watch» igaragaza ko byibura abagabo bakiri bato bagera kuri 600 ndetse n’abasore – cyangwa barenze uyu mubare – binjijwe mu gisirikare ku ngufu mu Rwanda, cyangwa hakoreshejwe ubundi buryo butemewe n’amategeko, kugirango basange inyeshyamba za M23. Aba binjijwe mu gisirikare mu Rwanda baruta kure abinjirijwe ku ngufu na M23 muri Kongo.<br />
 <br />
Abanyekongo n’abanyarwanda baturiye umupaka, barimo n’abayobozi b’inzego z’ibanze, batangarije «Human Rights Watch» ko buri gihe babonaga urujya n’uruza rw’ingabo z’u Rwanda zajyaga cyangwa ziva muri Kongo mu mezi ya kamena, nyakanga, na kanama, bishoboka ko zabaga zigiye cyangwa zivuye gutera ingabo mu bitugu ingabo za M23. Aba batangabuhamya berekanye neza ko ingabo z’u Rwanda zanyuraga kenshi hafi y’umusozi wa Njerima ho mu Rwanda, hafi y’ikirunga cya Karisimbi, kugirango bambuke umupaka.<br />
 <br />
Umuryango «Human Rights Watch» uvuga ko, uretse ugutera ingabo mu bitugu no gutanga ingabo mu mutwe wa M23, abayobozi bakuru b’ingabo z’u Rwanda banafashije ku buryo bugaragara izi nyeshyamba, baziha intwaro, amasasu no kuzitoza. Ibi bikorwa bikaba bishyira u Rwanda mu gice cyo gushyigikira imirwano ya M23.<br />
 <br />
Anneke Van Woudenberg yanavuze ko «ibyo guverinoma y’u Rwanda yakomeje kunyomoza by’uko ntaho ihuriye no gushyigikira inyeshyamba rutwisi za M23, ntaho bihuriye n’ukuri. Ati «Akanama k’Umuryango w’Abibumbye gashinzwe amahoro ku isi kagombye gufatira ibihano abayobozi ba M23, ndetse n’abayobozi b’u Rwanda bafasha uyu mutwe, kubera ibikorwa by’urukozasoni byo guhohotera uburenganzira bw’ikiremwamuntu».<br />
 <br />
Amakimbirane ashingiye ku ntambara yo mu burasirazuba bwa Kongo ahanwa n’amategeko mpuzamahanga arengera ikiremwamuntu. Ingingo ya 3 y’amasezerano ya II yemerejwe i Génève muri 1949, ibuza ubwicanyi ubwo ari bwo bwose, ugufata abagore ku ngufu, ugushyira abana mu gisirikare ku ngufu, n’ibindi byaha. Ihohoterwa rikabije, rikorwa ku bushake cyangwa ku buryo butagambiriwe, byose biri mu byaha by’intambara, bihanwa n’amategeko.<br />
 <br />
Abayobozi b’imitwe nk’iyi bashobora guhanwa kubera ibyaha by’intambara byakozwe n’abarwanyi babo, iyo bari babizi cyangwa barashoboraga kubimenya, iyo batababujije kubikora cyangwa ngo bahane ababikoze.<br />
 <br />
«Human Rights Watch» ivuga ko itsinda ry’impuguke z’Umuryango w’Abibumbye rishinzwe kugenzura ishyirwa mu bikorwa ryo guhagarika igurwa ry’intwaro no kugenzura ibyaha bikorerwa muri Kongo, ryatangaje ku buryo bwigenga ibimenyetso simusiga by’uko u Rwanda rufasha inyeshyamba za M23. Ibi byatangajwe ku mugereka w’amapaji 48 muri raporo yakozwe n’iri tsinda ry’impuguke za Loni, muri kamena 2012. Guverinoma y’u Rwanda yahakanye ibi birego.<br />
 <br />
Komite ishinzwe gutanga ibihano ya Loni yagombye guhita ishakisha uburyo yabona amakuru yisumbuyeho ku birego abayobozi ba M23 baregwa n’iby’abasirikare bakuru b’ingabo z’u Rwanda, bashyizwe mu majwi n’itsinda ry’impuguke za Loni, kugirango bafatirwe ibihano.<br />
 <br />
Mu kwezi kwa karindwi n’ukwa munani, ama Leta y’ibihugu bitanu bitanga imfashanyo, – Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Ubwongereza, Ubudage, Ubuholandi, Suwede – batangaje ko babaye bahagaritse cyangwa bigijeyo inkunga yabo ku Rwanda, kubera ibimenyetso byerekanywe n’itsinda ry’impuguke za Loni.<br />
 <br />
N’ubwo inkunga igisirikare cy’u Rwanda kigenera umutwe wa M23 n’ibyaha bya M23 bitakurikiranwa kimwe, minisiteri y’Ubwongereza ishinzwe iterambere mpuzamahanga yatangaje ku wa 4 nzeli ko igiye gutanga icya kabiri cy’inkunga yayo yari yarahagarikiye u Rwanda.<br />
 <br />
Ukongera gushoza imirwano hagati ya M23, ingabo za Kongo n’indi mitwe yitwaje ibirwanisho, byatumye abaturage barenga ibihumbi 220, bahunga amazu yabo, bajya gushaka ubuhungiro mu tundi turere two muri Kongo no hafi y’imipaka ya Uganda n’u Rwanda.<br />
 <br />
Anneke Van Woudenberg yavuze ko «abanyekongo ari bo iyi ntambara yakozeho cyane». Ati «Loni n’ibihugu bigize uyu muryango, bagombye kongera umurego mu kurengera abasiviri, naho ama Leta atanga inkunga ku Rwanda, na yo akihutira gusuzuma ibikorwa byayo kugirango arebe koko niba inkunga atanga zitagenerwa ibikorwa byo guhungabanya uburenganzira bw’ikiremwamuntu».<br />
 <br />
Amiel Nkuliza, Sweden.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=6484</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Umuryango Amnesty International utewe impungenge n&#8217;iyuburwa ry&#8217;imirwano  muri Kivu y&#8217;Amajyaruguru</title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=5859</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=5859#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 07 Jul 2012 16:29:27 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Amakuru Ashyushye]]></category>
		<category><![CDATA[Politiki]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=5859</guid>
		<description><![CDATA[Umutwe w&#8217;Itangazo dukesha umuryango uharanira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu (Amnesty International), uragira uti: «Ni ngombwa ko Leta ya Kongo-Kinshasa ifata ibyemezo byo kurengera abaturage, cyane cyane ibihumbi by&#8217;abahunze imirwano ubwo aho bari batuye higarurirwaga n&#8217;abarwanyi b&#8217;umutwe wa M23». Iyi mpuruza itanzwe nyuma y&#8217;uko habonetse amakuru y&#8217;uko akarere ka Rutshuru kigaruriwe n&#8217;ingabo za M23, ahitwa i Bunagana, umugi [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_133" class="wp-caption alignnone" style="width: 310px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=133" rel="attachment wp-att-133"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2011/06/Amnesty-300x200.jpg" alt="" title=" Salil Shetty." width="300" height="200" class="size-medium wp-image-133" /></a><p class="wp-caption-text">Salil Shetty, umunyamabanga mukuru wa Amnesty International   </p></div>Umutwe w&#8217;Itangazo dukesha umuryango uharanira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu (Amnesty International), uragira uti: «Ni ngombwa ko Leta ya Kongo-Kinshasa ifata ibyemezo byo kurengera abaturage, cyane cyane ibihumbi by&#8217;abahunze imirwano ubwo aho bari batuye higarurirwaga n&#8217;abarwanyi b&#8217;umutwe wa M23».</p>
<p>Iyi mpuruza itanzwe nyuma y&#8217;uko habonetse amakuru y&#8217;uko akarere ka Rutshuru kigaruriwe n&#8217;ingabo za M23, ahitwa i Bunagana, umugi uherereye hafi y&#8217;umupaka wa Uganda, nyuma y&#8217;iminsi myinshi ingabo za M23 zihanganye n&#8217;iza Leta ya Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo.</p>
<p>Abahagarariye ingabo z&#8217;Umuryango w&#8217;Abibumbye muri icyo gihugu batangaje ko umwe mu basirikare ba Loni baturuka mu gihugu cy&#8217;Ubuhinde, yishwe nyuma y&#8217;uko atewe igisasu mu mirwano yabereye mu birometero 50 mu majyaruguru ya Goma, umurwa mukuru w&#8217;akarere ka Kivu y&#8217;amajyaruguru.</p>
<p>Biravugwa kandi ko abasirikari bagera kuri 600 b&#8217;ingabo za Kongo baba barahungiye muri Uganda nyuma y&#8217;uko bagoswe n&#8217;abarwanyi ba M23, umutwe uyobowe n&#8217;uwitwa Sultani Makenga ndetse na Bosco Ntaganda. Uyu mutwe kandi ugizwe n&#8217;abatorotse ingabo za Kongo bari barashinze undi witwa CNDP, mu mwaka wa 2009.</p>
<p>Amnesty International itangaza ko uguhungira muri Uganda kw&#8217;ingabo za Leta ya Kongo guteye impungenge kubera ko umubare munini w&#8217;abasiviri wari ukingiwe imirwano n&#8217;izi ngabo.</p>
<p>Paule Rigaud, umuyobozi wungirije wa Amnesty International mu karere ka Afurika, yagize, ati: «Dukeka ko ibyo ingabo za CNDP zari zarakoze muri 2008, byongeye kuba. Zigeze kugenzura uduce twinshi tw&#8217;igihugu dukomeye. Hashize imyaka itanu ibibazo nk&#8217;ibi by&#8217;imirwano bibaye, ibibazo byavutsemo imirwano y&#8217;ahitwa Kiwanja, imirwano yaguyemo abantu bakabakaba 150, bishwe n&#8217;ingabo z&#8217;umutwe wa CNDP».</p>
<p>Itangazo rya Amnesty International, rikomeza muri aya magambo: «Amnesty International ihangayikishijwe cyane n&#8217;uko iyo mirwano ituma abaturage benshi bahunga, abaturage biyongera ku bandi benshi bari barahunze imirwano mu mezi ashize».<br />
Abaturage bakomeje guterwa ubwoba bw&#8217;uko uko ingabo za M23 zubuye imirwano, zifata imigi ikomeye, nka Masisi yari yarigaruriwe na CNDP. Ibi kandi bikaba biteye impungenge ko abasirikare 600 ba Leta ya Kongo bahungiye iyi mirwano muri Uganda ubwo ingabo za M23 zigaruriraga aka karere.</p>
<p>Paule Rigaud, akomeza agira, ati: «Guverinoma ya Kongo, ibifashijwemo n&#8217;inzego zayo z&#8217;umutekano, igomba gufata ingamba zikomeye zo kurengera abaturage». Umuryango w&#8217;Abibumbye, ubifashijwemo na MONUSCO, ugomba na wo gukomeza kurinda aka karere kazahajwe n&#8217;imirwano no gushyiraho ingamba zo kurinda no gutesha ibikorwa by&#8217;ubugizi bwa nabi ku baturage bo muri aka karere».<br />
Amakuru yiyongera kuri iyi nkuru ni uko mu mpera z&#8217;umwaka wa 2008, umutwe wa CNDP wagenzuraga ibice binini by&#8217;uturere twa Masisi na Rutshuru, uyu mutwe ukaba wararwanaga inkundura ushaka gufata umugi wa Goma.<br />
Uyu mutwe kandi waje kubohoza ingabo za Leta ya Kongo, ubwo hasinywaga ku wa 23 z&#8217;ukwezi kwa gatatu, amasezerano hagati y&#8217;umutwe wa CNDP na Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo.</p>
<p>Ugutoroka mu ngabo za Leta ya Kongo kwatangiye mu kwezi kwa kane 2012. Abasirikare batorotse muri izi ngabo ni na bo bahindukiye barasa ku birindiro by&#8217;ingabo za Kongo, nyuma gato y&#8217;uko bazigometseho.</p>
<p>Amiel Nkuliza, Sweden.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=5859</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Umuryango Human Rights Watch urasaba ko General Bosco Ntaganda yashyikirizwa urukiko mpuzamahanga.</title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=5299</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=5299#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 18 May 2012 10:56:48 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Amakuru Ashyushye]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=5299</guid>
		<description><![CDATA[Guhera taliki ya 19 mata uyu mwaka, Generali Bosco Ntaganda, wivumbuye kuri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo, yashoye abana bagera kuri 149 mu bikorwa by&#8217;igisirikare ayoboye, aba bana bakaba barimo abahungu n&#8217;abakobwa. Bosco Ntaganda, wahoze ari inyeshyamba, akaza kugirwa generali mu ngabo za Kongo, ubu arahigwa bukware n&#8217;urukiko mpuzamahanga mpanabyaha (CPI) rukorera i La Haye [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_575" class="wp-caption alignnone" style="width: 239px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=575" rel="attachment wp-att-575"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2011/06/DOC_RWANDAPRESS_PAGE05_0000000294.jpg" alt="" title="Gen Ntaganda " width="229" height="217" class="size-full wp-image-575" /></a><p class="wp-caption-text">Gen Ntaganda akwiriye gufatwa vuba agashyikirizwa urukiko mpuzamahanga. . </p></div>Guhera taliki ya 19 mata uyu mwaka, Generali Bosco Ntaganda, wivumbuye kuri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo, yashoye abana bagera kuri 149 mu bikorwa by&#8217;igisirikare ayoboye, aba bana bakaba barimo abahungu n&#8217;abakobwa. Bosco Ntaganda, wahoze ari inyeshyamba, akaza kugirwa generali mu ngabo za Kongo, ubu arahigwa bukware n&#8217;urukiko mpuzamahanga mpanabyaha (CPI) rukorera i La Haye mu Buholandi kubera ibyaha by&#8217;intambara bishingiye k&#8217;uko yashyiraga abana, akanabakoresha mu bikorwa by&#8217;intambara mu gihe cyashize.</p>
<p>Uwitwa Anneke Van Woundenberg ushinzwe akarere ka Afurika muri Human Rights Watch avuga ko «Bosco Ntaganda yongeye gukora ibyaha bimeze nk&#8217;ibyo yaregwaga, ibyaha byo gushora abana mu ntambara no guhohotera abasiviri, n&#8217;ubundi yari akurikiranyweho n&#8217;urukiko mpuzamahanga mpanabyaha». Anneke Van Woundenberg akomeza auga ko «Niba Bosco Ntaganda akomeje kwidegembya, umutekano w&#8217;abana n&#8217;abasiviri bo muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo uzakomeza kugerwa ku mashyi».</p>
<p>Taliki ya 14 gicurasi, umushinjacyaha w&#8217;urukiko mpuzamahanga mpanabyaha (CPI), yashyize ahagaragara urupapuro rushya (mandat d&#8217;arret) rwo guhagarika Bosco Ntaganda kubera ibindi byaha byiyongereye ku byo yaregwaga n&#8217;uru rukiko, ibyaha by&#8217;intambara, ibyaha byibasiye inyokomuntu, kwica urubozo, guhohotera rubanda abahora ubwoko bwabo, gufata abagore ku ngufu, kugira ingwate abagore no kubafata ku ngufu, n&#8217;ubusahuzi bwakorewe aho bita muri Ituri mu myaka y&#8217; 2002 na 2003.</p>
<p>Imyanzuro y&#8217;umuryango Human Rights Watch yakoze, iturutse mu biganiro by&#8217;abatangabuhamya n&#8217;abahohotewe, yemeza ko ingabo za Ntaganda – zibarirwa ubu hagati ya 300 na 600 zamukurikiye mu muheno – zashoye abana b&#8217;abahungu mu ntambara bagera kuri 149, zibashyira mu gisirikare ku ngufu mu bice bya Kilolirwe, Kingi, Kabati no mu tundi duce tugana ku muhanda wa Kitchanga, mu karere ka Masisi, ho muri Kivu y&#8217;amajyaruguru, hagati y&#8217;amataliki ya 19 mata n&#8217;iya 4 gicurasi. Ingaruka zo kuroha aba bana mu ntambara, ni uko byibura barindwi muri bo basize ubuzima bwabo ku rugamba. Abana n&#8217;abahungu bakuze bajugunywe muri iyo mirwano bari mu kigero cy&#8217;imyaka 12 na 20, bakanba baraturukaga mu bwoko bw&#8217;abatutsi n&#8217;abahutu. 48 muri bo bari mu kigero cy&#8217;imyaka 18 na 17, abandi bakaba bafite imyaka nka 15. </p>
<p>Iteka mpuzamahanga ryashyizweho umukono n&#8217;igihugu cya Kongo-Kinshasa, ribuza ryivuye inyuma gushora abana batarageza ku myaka 18 mu mitwe y&#8217;abitwaje ibirwanisho. Naho Iteka ryashyizweho n&#8217;urukiko mpuzamahanga mpanabyaha (CPI), ryemeza ko gushora abana mu ntambara batarageza ku myaka 15, bifatwa nk&#8217;icyaha cy&#8217;intambara.</p>
<p>Gushora abana mu mirwano ku ngufu.</p>
<p>Bosco Ntaganda, général w&#8217;indakoreka mu ngabo za Kongo-Kinshasa, yigometse ku butegetsi ubwo guverinoma ya Kongo yari irimo gushakisha uko yaca intege ububasha bwe, no kubera ko Leta ya Kongo yashakaga kubahiriza ibyifuzo bya benshi bifuzaga ko yafatwa kubera ibyaha by&#8217;intambara yakekwagaho. Kugirango adafatwa, Ntaganda yahamagariye izindi ngabo kumutera ingabo mu bitugu aho yari yarashinze ibirindiro bya gisirikare mu karere ka Masisi. Amagana y&#8217;abasirikare bitabiriye impuruza ye, ndetse banagenzura ahitwa Kitchanga, Kilolirwe, Mushaki, Rubaya, Kingi no mu duce dukikije akarere ka Masisi, mu burengerazuba bwa Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo.</p>
<p>Hagati y&#8217;ukwezi ka kwane, Ntaganda n&#8217;ingabo ze bamenyesheje abaturage baba mu migi no mu byaro ko bari bakeneye abana n&#8217;abasore b&#8217;ingimbi bo gutera ingabo mu bitugu umubare w&#8217;ingabo zabo. Umugore w&#8217;ahitwa Birambizo yatangarije Human Rights Watch ko Ntaganda ubwe yiyiziye mu mudugudu wabo, akababwira, ati: «Mwa baturage mwe, kuva mwashyigikira guverinoma, ntacyo yabagejejeho. Kuki mudashobora jyewe kunshyigikira?» Uyu mugore yakomeje, agira, ati: «[Ntaganda] yadusabye ko twamuha abana bacu, abanyeshuri, kugirango bajye kurwana. Yiyiziye ubwe mu mudugudu wacu, nk&#8217;uko n&#8217;ubundi Laurent Nkunda, ubu wafashwe, yari yarabigenje. Ibyo Ntaganda yadusabaga twarabyanze, tumubwira ko abana bacu bajya mu mashuri kwiga, ko badashobora kujya kurwana».</p>
<p>Mu minsi yakurikiyeho, ingabo za Ntaganda noneho zagiye ku mashuri zihatwara abana ku ngufu, zijya mu mago yabo, zibagotera mu mihanda aho bageragezaga kwirukankira bahunga, zibakurikira no ku matagisi ya za motos zabacikishaga. Abana b&#8217;abahungu batashoboye gucika ingabo za Ntaganda, bashowe ku ngufu mu gisirikare, bahabwa imyitozo ya gisirikare ya vuba vuba, abandi bategekwa kwikorera imbunda n&#8217;amasasu. Umubare munini w&#8217;abo bana wategetswe kwambara imyenda ya gisirikare.</p>
<p>Hafi ya Kingi, mu karere ka Masisi, taliki ya 19 mata, ingabo za Ntaganda zafashe byibura abanyeshuri 32 – bose b&#8217;abahungu – bigaga mu ishuri ryisumbuye rya Mapendano. Umwana w&#8217;umunyeshuri w&#8217;imyaka 17 y&#8217;amavuko yatangarije Human Rights Watch amagambo akurikira: «Bari benshi cyane. Batugezeho saa saba n&#8217;igice z&#8217;amanywa. Twari hafi kurangiza kwiga. Ingabo za Ntaganda zadutegetse gusohoka mu ishuri, hanyuma zitujyana inyuma y&#8217;ishuri. Zahise zinzirika amaboko n&#8217;umugozi. Twese zaratuziritse, zitujyana ku musozi&#8230; Zatubwiye ko tugiye kurwanira Bosco Ntaganda… Zadusobaniriye ko tuzabohoza igihugu cyacu niba dutanze inkunga yacu kuri Bosco Ntaganda. Twagombaga kumushyigikira kugirango Kongo yacu idafatwa n&#8217;abandi».</p>
<p>Mu muheno wa Ntaganda.</p>
<p>Bageze mu kigo cya gisirikari, abana n&#8217;abasore bahise bavanga n&#8217;ingabo za Ntaganda hanyuma bahita bahabwa imyitozo y&#8217;ibanze ya gisirikari, imyitozo irimo uburyo bwo kwihisha no gucunga aho umwanzi yaturuka.</p>
<p>Ikindi cyabaye taliki ya 29 mata, ni uko ingabo zari zisunze iza Ntaganda zahatiye abana b&#8217;abahungu 22 b&#8217;abatutsi kuva kuri moto imbere ya bariyeri yari yashyizwe ahitwa Kilolirwe, ubwo bari bagerageje guhunga. Uwari utwaye taxi-moto, ari na we watanze ubu buhamya bw&#8217;ukuntu abari batwawe kuri moto bafashwe, yatangarije Human Rights Watch ko abasirikare ba Ntaganda bahise bashyira ku ruhande rw&#8217;umuhanda abana b&#8217;abahungu 22, barabakubita ku buryo budasubirwaho, babatwara indangamuntu zabo, bandika amazina yabo n&#8217;imyaka yabo, ndetse bahita babajyana. Aba basirikare ba Ntaganda baregaga aba bana b&#8217;abahungu gucika aho kurengera ubwoko baturukamo. Abandi bagenzi barimo abana n&#8217;abasore, bo barabaretse barigendera.</p>
<p>Umuryango Human Rights Watch wemeza ko uku gushora abana mu ntambara kw&#8217;ingabo za Ntaganda kwatumye abana benshi n&#8217;abasore bahungira mu Rwanda. Raporo y&#8217;ibanga y&#8217;Umuryango w&#8217;Abibumbye yerekana ko mu mpunzi zari zirimo zambuka ahitwa Nkamira, hafi y&#8217;umupaka wa Gisenyi, ku wa mbere gicurasi, umubare munini wari wiganjemo abasore bari hagati y&#8217;imyaka 16 na 25. Aba batangaje ko ubwoba bwo gushyirwa mu ngabo za Ntaganda ari bwo bwari nyirabayazana yo guhunga.</p>
<p>Abana benshi n&#8217;abasore bashyirwaga mu gisirikare ku ngufu, barakubitwaga iyo bageragezaga kubyanga. Ingabo za Ntaganda zanatotezaga cyane abana b&#8217;abahungu babaga bagerageje guhunga. Umwana w&#8217;umuhungu w&#8217;imyaka 16, wafatiwe hafi y&#8217;ahitwa Kabati mu mpera z&#8217;ukwezi kwa mata hafi y&#8217;ibirindiro bya gisirikare by&#8217;ingabo za Ntaganda, yatangarije Human Rights Watch ko mu ijoro, aba basirikare ba Ntaganda «badushyiraga za grenades ku mubiri, bakatubwira ko nituninyagambura ziri buduturikireho».</p>
<p>Hagati ya 25 mata na 4 gicurasi, inyeshyamba za Ntaganda n&#8217;ingabo za Kongo zakozanyijeho hafi ya Mushaki, Muhongozi no mu karere k&#8217;amajyaruguru ya Sake.</p>
<p>Abana bamwe babwiye Human Rights Watch ko inyeshyamba za Ntaganda zabahatiye kugenda bashoreranye, bikoreye ibibunda n&#8217;amasasu, kugeza aho zagombaga kurwanira, aba bana bakaba ari bo bagombaga kuba aba mbere mu kwiyahura mu bitero cyangwa mu mvura y&#8217;amasasu. Abatangabuhamya baje gushyingura imwe mu mirambo y&#8217;aba bana, batangaje ko byibura abana b&#8217;abahungu bagera kuri barindwi baguye hafi y&#8217;umusozi uteganye n&#8217;umugi wa Mushaki, aho inyeshyamba za Ntaganda zari zikambitse.</p>
<p>Umwana w&#8217;umuhungu w&#8217;imyaka 14 yategetswe kwikorera umurambo w&#8217;undi mwana mugenzi we wari wishwe n&#8217;igisasu cyamwikubise mu gatuza ubwo imirwano yaberaga i Mushaki. Uyu mwana wari wikoreye umurambo wa mugenzi we yagize, ati: «Twabonye umwe muri bagenzi bacu wari wambaye imyenda ya gisirikare, arimo gupfa. Ibi byaduteye ubwoba cyane». Aba bana b&#8217;abahungu bombi bari barafatiwe rimwe, ariko bajyanwa mu duce tw&#8217;imirwano dutandukanye.</p>
<p>Ahagana taliki ya 5 gicurasi, zishushubikanyijwe n&#8217;ingabo za Kongo, inyeshyamba za Ntaganda zirukankiye mu karere ka Masisi muri pariki ya Virunga. Inyeshyamba za Ntaganda zahise zitegeka abana benshi b&#8217;abahungu bari barafashwe bunyago kujyana na zo, kwikorera intwaro ndetse n&#8217;ibiryo.</p>
<p>Umwana w&#8217;umuhungu w&#8217;imyaka 16, wafatiwe ku wa 4 gicurasi ahitwa i Nturo, agafatanwa na murumuna we w&#8217;imyaka 13, yategetswe kwikorera igisanduku kiremereye cy&#8217;amasasu, akijyana muri iyo pariki ya Virunga. Uyu mwana washoboye gucika icyo gisanduku cy&#8217;amasasu, yatangarije Human Rights Watch, ati: «Nari kumwe n&#8217;abandi bana b&#8217;abahungu bane tungana, cyangwa narutaga ho gato». «Twari tunaniwe, tunashonje, ku buryo twashakaga kuba duhagaze, nyamara inyeshyanba za Ntaganda zaratwangiye. Nta n&#8217;icyo zaduhaga cyo kurya cyangwa cyo kunywa. Zaradukubitaga iyo twabaga duhagaze gato turuhuka mbere yo gukomeza. Nzi neza ko abandi bana b&#8217;abahungu bari muri gurupe yari itubanjirije n&#8217;indi yari idukurikiye, bagize ibibazo bikomeye kubera ko nabumvaga barimo kuboroga».</p>
<p>Urupapuro rwa CPI rwo gufata Ntaganda.<br />
Bosco Ntaganda arashakishwa n&#8217;urukiko mpuzamahanga mpanabyaha (CPI) kuva mu kwezi kwa munami 2006 kubera ibyaha by&#8217;intambara byo gushora no gukoresha abana mu bikorwa by&#8217;intambara mu myaka ya 2002 na 2003 mu majyaruguru ya Ituri, ubwo yari ayoboye umutwe w&#8217;abarwanyi. Mu kwezi kwa gatatu, CPI, mu rubanza rwayo rwa mbere, yaburanishije ureganwa na Ntaganda, Thomas Lubanga, ahamwa n&#8217;icyaha cy&#8217;intambara kubera gushyira no gukoresha abana mu bikorwa bya gisirikare.<br />
N&#8217;ubwo CPI yashyize ahagaragara urupapuro rwo gufata Ntaganda, guverinoma ya Kongo ntibyayibujije kumwinjiza mu ngabo zayo ndetse imuzamura mu ntera y&#8217;amapeti ya gisirikare yo ku rwego rwa général, mu mwaka wa 2009. Mu bwatsi bwe, Ntaganda yakomeje gutembera uko ashaka mu burasirazuba bwa Kongo, akina tenisi, ndetse akarya mu maresitora agezweho y&#8217;i Goma, abahagarariye guverinoma ya Kongo muri ako karere babibonesha amaso yombi, ingabo z&#8217;umuryango w&#8217;abibumbye na zo zibibona, ndetse n&#8217;abahagarariye ibihugu byabo muri Kongo. Nta na kimwe cyakozwe kugirango Ntaganda afatwe, n&#8217;ubwo yakomeje gukora ibikorwa bibangamira uburenganzira bw&#8217;ikiremwamuntu, ibikorwa byakunze gutungwa urutoki na Human Rights Watch, birimo ubwicanyi gatumwa, gufata abagore ku ngufu, kwica urubozo, no gushora abana mu bikorwa bya gisirikare.</p>
<p>Nyuma y&#8217;ibi, Perezida Joseph Kabila wa Kongo yaje gutangaza ku wa 11 mata, ubwo yagezaga ijambo ku baturage i Goma, ko guverinoma ya Kongo irimo gushakisha uburyo yafata Ntaganda. Mu byumweru byakurikiyeho, abakuru ba gisirikare n&#8217;aba guverinoma ya Kongo batangarije Human Rights Watch ko Perezida Kabila yari yatanze uburenganzira bwo guhagarika Ntaganda. Ubu burenganzira bwo gufata Ntaganda bwasobanuraga impinduka ikomeye muri politiki ya guverinoma ya Kongo kuri Ntaganda, mbere wari waragaragajwe na guverinoma ya Kongo ko ari indakoreka kubera ko yari umwe mu bafatwaga nk&#8217;ababungabunga amahoro y&#8217;igihugu.</p>
<p>Guverinoma ya Kongo icyo gihe yerekanaga ko niba Ntaganda afashwe, yashoboraga kuburanishirizwa muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo. Nyamara,  mu mwaka wa 2004, guverinoma yari yamenyesheje CPI ikibazo cyo muri Kongo. Nk&#8217;igihugu mu byasinye Iteka rya CPI, Repubulika Iharanira Demukarasi ya Kongo ifite inshingano zo gukorana n&#8217;uru rukiko no kubahiriza imikorere yarwo, imikorere irimo gushyira mu bikorwa impapuro zatanzwe na CPI zo guhagarika Bosco Ntaganda.<br />
Niba guverinoma ya Kongo yarashakaga gukurikiranira Ntaganda muri Kongo, yagombaga gutanga impamvu zijyanye n&#8217;amategeko, ikazitanga ku bacamanza b&#8217;urukiko mpuzamahanga mpanabyaha, izi mpamvu zikaba zaragombaga no kwerekana neza niba guverinoma ya Kongo yari yishoboye mu gukurikirana no gutanga ubutabera busesuye mu rubanza Ntaganda yari akurikiranyweho ibyaha bikomeye. Icyemezo cya nyuma cyabaye ko ibyaha Bosco Ntaganda yari akurikiranyweho biburanishwa n&#8217;urukiko mpuzamahanga mpanabyaha (CPI).</p>
<p>Ingabo za Kongo n&#8217;abahagarariye Umuryango w&#8217;Abibumbye Human Rights Watch yavuganye na bo, bemeza ko Ntaganda yaba aherereye maginga aya muri pariki ya Virunga, hamwe n&#8217;abasirikare be batari benshi. Bamwe mu bahagarariye Umuryango w&#8217;Abibumbye batekereza ko Ntaganda ashobora kugerageza guhungira mu Rwanda cyangwa muri Uganda. Abayobozi b&#8217;igisirikare cy&#8217;u Rwanda bakaba baragize uruhare rukomeye mu gushyira Ntaganda ku buyobozi bw&#8217;umutwe w&#8217;inyeshyamba wa CNDP, muri mutarama 2009, aba bayobozi bakaba baranakoze aho bwabaga kugirango yinjizwe mu ngabo za Kongo. Kuva Ntaganda yigometse kuri guverinoma ya Kongo, abayobozi bakuru b&#8217;u Rwanda batangarije abahagarariye ibihugu by&#8217;amahanga ko batazemera ko Ntaganda yinjira mu Rwanda.</p>
<p>Anneke Van Woudenberg yatangaje ko «Guveroma y&#8217;u Rwanda igomba gukora uko ishoboye igashyigikira guverinoma ya Kongo mu bikorwa byo gufata Ntaganda n&#8217;abandi bihisha inyuma y&#8217;ibikorwa bibi byo guhungabanya umutekano muri Kongo; u Rwanda ntirugomba kubakira cyangwa kubafasha guhungira ahandi. Guverinoma ya Kongo n&#8217;iy&#8217;u Rwanda bafite inyungu zo guhagarika ibikorwa bibi bikorwa na Ntaganda, bakimakaza umuco w&#8217;ibihugu bigendera ku mategeko, bakanizeza ko abahohotewe bose bahabwa ubutabera».<br />
Undi mutwe wa gisirikari.</p>
<p>Abasirikari benshi bari biyemeje kujya ku ruhande rwa Ntaganda basubiye mu ngabo za Kongo cyangwa bakekwa ko basanze colonel Sultani Makenga, undi musirikare mukuru wa Kongo washyizeho undi mutwe wa gisirikari taliki ya 3 gicurasi. Mu itangazo rigenewe abanyamakuru no mu bindi biganiro yagiranye n&#8217;abanyamakuru, umuvugizi wa Makenga yatangaje ko Makenga ntaho ahuriye na Ntaganda, ko umutwe we ushinzwe kurengera gusa abo mu bwoko bw&#8217;abatutsi. Ntaganda na Makenga mbere barakoranaga mu mutwe w&#8217;inyeshyamba za CNDP, umutwe wari ushyigikiwe n&#8217;u Rwanda.</p>
<p>Guverinoma ya Kongo ubu irarwanya yivuye inyuma ingabo za Makenga, zizwi ku izina rya M23, kubera amasezerano y&#8217;amahoro yo ku wa 23 gicurasi 2009 hagati ya CNDP na guverinoma ya Kongo, amasezerano yasinyiwe i Runyoni na Jomba mu karere ka Rutshuru, ho muri Kivu y&#8217;amajyaruguru.</p>
<p>Naho guverinoma y&#8217;u Rwanda yo yahamagariye guverinoma ya Kongo kujya mu mishyikirano n&#8217;ingabo za Makenga, ibi kugirango harengerwe umutekano w&#8217;abantu. Bamwe mu bayobozi ba CNDP n&#8217;ab&#8217;u Rwanda, bemeje ko ibitero byibasira abasiviri b&#8217;abatutsi, ibitero bigabwa n&#8217;ingabo za Kongo, ari byo bituma abatutsi bo muri Kongo bakomeje guhungira mu Rwanda.</p>
<p>Umuryango w&#8217;abibumbye uremeza ko abagera ku bihumbi mirongo ine na bitanu (45 000) bahunze imirwano yabereye mu turere twa Masisi, Rutshuru, na Nyiragongo guhera mu kwezi kwa kane, barimo hafi impunzi ibihumbi umunani (8000) bambutse umupaka w&#8217;u Rwanda. Abenshi mu bari bahunze imirwano muri Kongo batangiye gusubira ku mirenge y&#8217;aho bari batuye.</p>
<p>Human Rights Watch yakoze amaperereza yayo muri Masisi hagati ya 25 mata na 15 gicurasi, inasura aho impunzi zinyura gato, ahitwa Nkamira mu Rwanda, taliki ya 11 gicurasi, kugirango iganire n&#8217;impunzi z&#8217;abatutsi b&#8217;abanyekongo ku byerekeranye n&#8217;ibyo bitero bivugwa. Human Rights Watch ntiyashoboye kwemeza ko ibitero byari biherutse byari byibasiye abatutsi bo mu karere ka Masisi, n&#8217;ubwo ibyo bitero nyirizina ari byo byatumye bagira ubwoba, bikabaviramo guhunga.</p>
<p>Mu duce tumwe na tumwe, nka Kivuye na Bibwe mu karere ka Masisi, ahatuye abatutsi benshi, uduco tw&#8217;abarwanyi twishyize hamwe n&#8217;utw&#8217;abahutu b&#8217;abanyarwanda ndetse n&#8217;ingabo za FDLR, dufata ako karere nyuma y&#8217;aho ingabo za Ntaganda zihaviriye. Human Rights Watch ivuga ko, ubwo utwo dutsiko dufatanyije n&#8217;ingabo za FDLR twahageraga, byatumye abasiviri b&#8217;abatutsi bari bahari bahunga kuko batinyaga ko iyo mitwe yabagirira nabi.</p>
<p>Ku wa 14 gicurasi, umushinjacyaha w&#8217;urukiko mpuzamahanga mpanabyaha (CPI), yatangaje ko agiye gushyira ahagaragara impapuro zo gufata Sylvestre Mudacumura, umugaba mukuru w&#8217;ingabo za FDLR, kubera ibyaha by&#8217;intambara n&#8217;ibyaha byibasiye inyokomuntu, byakozwe mu myaka ya 2009 na 2010 mu turere twa Kivu y&#8217;amajyaruguru, ibi byaha bikaba bigizwe n&#8217;ubwicanyi, gufata abagore ku ngufu, kwica urubozo, n&#8217;ibindi bikorwa byo guhohotera ikiremwamuntu. Abayobozi babiri ba FDLR, Ignace Murwanashyaka na Straton Musoni, ubu baraburanishwa n&#8217;urukiko rwo mu Budage, aho bari batuye kuva mu myaka myinshi. Aba bagabo bombi baregwa ibyaha by&#8217;intambara n&#8217;ibyaha byibasiye inyokomuntu kubera uruhare bakekwaho rw&#8217;ibitero byakozwe n&#8217;ingabo z&#8217;umutwe wa  FDLR muri Kivu zombi.</p>
<p>Ugushakisha uburyo bwo kugabanya umubare w&#8217;abasiviri bagwa mu mirwano</p>
<p>Umuryango Human Rights Watch uvuga ko ubwo habagaho igikorwa cyo guhiga no guhashya inyeshyamba za Ntaganda muri Masisi mu kwezi kwa kane n&#8217;ukwa gatanu, ingabo za Kongo byagaragaye ko zageze ku gikorwa zifuzaga kandi zubahiriza uburenganzira mpuzamahanga bw&#8217;ikiremwamuntu, ibi bikaba byaranubahirije igabanywa ry&#8217;umubare w&#8217;abasiviri bakunze kugwa mu mirwano. Ubwo ingabo za Kongo zari zimaze kugenzura Kitchanga yari mu maboko y&#8217;inyeshyamba za Ntaganda, uyu mugi ukaba wiganjemo umubare munini uturuka mu bwoko bw&#8217;abatutsi, ingabo za Kongo zahamagaje inama n&#8217;abahagarariye imiryango kugirango babahumurize, banizeza abaturage ko ingabo zo zirinda umutekano w&#8217;abaturuka mu bwoko bwose, ko zitarobanura abo mu bwoko ubu n&#8217;ubu.</p>
<p>Ingabo z&#8217;umuryango w&#8217;abibumbye zishinzwe kubungabunga amahoro muri Kongo (MONUSCO), na zo zakoze aho bwabaga mu kurinda abasiviri ibikorwa by&#8217;imirwano yari iherutse muri ako karere, kuhagarura umutekano bahakorera amarondo ahoraho, bohereza imirwi ishinzwe kureba uko umutekano w&#8217;abaturage ubungabunzwe, no gushakisha ukuntu ibikorwa bya gisirikare bizajya bibera kure y&#8217;aho abaturage batuye. Umuryango w&#8217;Abibumbye wanaboneyeho gutangaza ko abayobozi ba Kongo batigeze basaba inkunga ijyanye n&#8217;ibikorwa byo gufata Bosco Ntaganda.</p>
<p>Anneke Van Woudenberg yanatangaje ko «Guverinoma ya Kongo igomba kurangiza burundu ibibazo by&#8217;abahungabanya umutekano w&#8217;abaturage, bagafatwa. Ati igihe kirageze kugirango Ntaganda afatwe; ingabo z&#8217;Umuryango w&#8217;Abibumbye na zo zigomba gukora uko zishoboye zigashyigikira guverinoma ya Kongo mu gushakisha uko uyu Ntaganda yafatwa».<br />
Amiel Nkuliza, Sweden.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=5299</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Abantu batangiye kwiyahura kubera ihohoterwa rikorwa n’inzego z’umutekano za perezida Kagame</title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=5223</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=5223#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 12 May 2012 08:08:08 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Amakuru Ashyushye]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>
		<category><![CDATA[Umutekano]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=5223</guid>
		<description><![CDATA[Ku itariki ya 8 Gicurasi 2012 umusore witwa Mutabazi Sadiki w’imyaka 18 ukomoka mu karere ka Rutsiro, umurenge wa Ruhango, akagari ka Kavumu, umududugu wa Gakeri, yaritwitse nyuma yo kwisukaho essence kubera kwamburwa ibyo yacuruzaga ibyo bikaba byari birimo amafaranga yari yacuruje yose ndetse no gukubitwa n’Inkeragutabara hamwe na local defenses ‘imitwe yitwara gisirikare’ igamije gutsimbataza [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_3073" class="wp-caption alignnone" style="width: 177px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=3073" rel="attachment wp-att-3073"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2011/07/Lt_Gen_F_Ibingira1-3-b5bcf.png" alt="" title="Lt Gen Ibingira" width="167" height="150" class="size-full wp-image-3073" /></a><p class="wp-caption-text">Lt Gen Ibingira Fred , Umuyobozi w&#039;inkeragutaba &quot;Interahamwe za FPR&quot; </p></div>Ku itariki ya 8 Gicurasi 2012 umusore witwa Mutabazi Sadiki w’imyaka 18 ukomoka mu karere ka Rutsiro, umurenge wa Ruhango, akagari ka Kavumu, umududugu wa Gakeri, yaritwitse nyuma yo kwisukaho  essence kubera  kwamburwa ibyo yacuruzaga ibyo bikaba byari birimo  amafaranga yari yacuruje yose ndetse no gukubitwa n’Inkeragutabara hamwe na local defenses ‘imitwe yitwara gisirikare’ igamije gutsimbataza igitugu cya Leta ya Kagame uko kiva hejuru kugera hasi mu baturage.</p>
<p>Uyu musore Mutabazi akaba ari imfubyi itagira se, akaba  yabaga mu karere ka Rubavu, umurenge wa Rugerero, akagari ka Gisa aho yashakiraga ubuzima acuruza ubunyobwa n’utundi tuntu dusanzwe mu ikarito.<br />
Amaze gufatwa n’izo nkeragutabara, zaramuhondaguye zimwambura ibyo yacuruzaga zimwambura </p>
<p>n’udufaranga yarundanyaga agamije gushaka uruhushya rwo gutwara imodoka kugirango arebe ko imibereho yakwisumburaho. Mutabazi yaje gufata icyemezo cyo kwitwika kuko yabonaga ubuzima bwe ntaho busigaye.<br />
Nyuma y’iki gikorwa cyo kwitwika, Mutabazi yahise ajyanwa byihutirwa mu bitaro bya Gisenyi ariko kubera ukuntu yari yangiritse ibitaro bya Gisenyi bikaba byamunaniwe, banga kumuha Transfer yo ku bitaro bikuru bya CHUK kubera ko atari afite ubwishingizi bwo kwivuza (Mituell de sante). Nyuma y’aho iyo nkuru imenyekaniye, Leta ya Kigali yabujije abanyamakuru kuyitangaza ndetse Mutabazi atwarwa mu bitaro bya CHUK igitaraganya kubera ikimwaro cya Leta, ubu akaba ariho arwariye, amakuru aturuka mu ahantu hizewe  akaba avuga ko yahiye ku kigero cya 95%.</p>
<p> Iyi mfubyi  yabaga muri uriya mujyi ishaka uko yakwitunga ikanatunga barumuna bayo  si ubwambere yari yambuwe ibyayo ibi akaba aribyo byabaye intandaro yo kwiheba igahitamo kwiyambura ubuzima aho kugumya ibuzwa amahwemo .</p>
<p>Umuyobozi w’Akarere ka Rubavu Bahame Hassan, n’agashinyaguro kenshi yatangarije abanyamakuru ko Mutabazi Sadic yitwitse kubera urumogi yari yanyoye nyamara Zura Nsekambabaye umubyeyi wa Mutabazi ahakana ko umwana we atanywa urumogi ahubwo ko yivugiye ko yari arambiwe guhora yamburwa uducuruzwa twe hamwe n’uhora aha abashinzwe umutekano ruswa.</p>
<p>Uyu musore siwe wa mbere wiyahuye kubera igitugu cya Leta ya Kagame kuko  ku itariki ya 31 Mutarama umwaka ushize Umunyeshuri witwa Eugene Uwambajimana w’imyaka 20 wigaga mu mwaka wa kabiri mu Ishuri Rikuru Nderabarezi rya Kigali (KIE) nawe yafashe icyemezo cyo kwiyambura ubuzima nyuma y’aho yakuwe ku rutonde rw’abagomba kwishyurirwa amafaranga y’ishuri.</p>
<p>Ku itariki ya 13/10/2011 mu ma saha ya saa kumi mu sihuri rikuru ry’imari n’ubucuruzi SFB nanone umunyeshuri witwa Serugendo Justin wigaga mu mwaka wa 3 nawe yafashe icyemezo cyo kwiyambura ubuzima nyuma yuko yari yirukanwe burundu ku ishuri, aho yuriye igiti kirekire kugirango agwe hasi apfe, ariko Imana iza gukinga ukuboko aratabarwa ntiyapfa.<br />
Nelson Gatsimbazi , Sweden </p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=5223</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Leta y’Uburundi yagerageje kuburizamo raporo yerekanaga iyicwa rya abanya politiki mu Burundi</title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=5180</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=5180#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 04 May 2012 19:17:04 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Afurika]]></category>
		<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Itangazamakuru]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=5180</guid>
		<description><![CDATA[Minisitiri w’umutekano w’uburundi yaburijemo inama ya Human Rrights Watch . Minisitiri w’umutekano mu gihugu cy’Uburundi aherutse kuburizamo inama yagombaga gushyira ahagaragara iyicwa ry’abanyapolitiki mu Burundi , iyo nama ikaba yari  iteganyijwe ku ya 2/05/2011 ikaba yaragombaga kubera mu mujyi wa Bujumbura.  Polisi ikaba yategetse Human Rights Watch kugira ngo ye gusohora iyo raporo mu Burundi. [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_5169" class="wp-caption alignnone" style="width: 310px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=5169" rel="attachment wp-att-5169"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2012/05/Perezida-Nkurunziza-300x240.jpg" alt="" title="Perezida Nkurunziza" width="300" height="240" class="size-medium wp-image-5169" /></a><p class="wp-caption-text">Leta y&#039;uburundi ikomeje gutesha umutwe imiryango iharanira uburenganzira bw&#039;ikiremwa muntu !i </p></div>Minisitiri w’umutekano w’uburundi yaburijemo inama ya Human Rrights Watch .<br />
Minisitiri w’umutekano mu gihugu cy’Uburundi aherutse kuburizamo inama yagombaga gushyira ahagaragara iyicwa ry’abanyapolitiki mu Burundi , iyo nama ikaba yari  iteganyijwe ku ya 2/05/2011 ikaba yaragombaga kubera mu mujyi wa Bujumbura.  Polisi ikaba yategetse Human Rights Watch kugira ngo ye gusohora iyo raporo mu Burundi. </p>
<p>Raporo ya Human Rights Watch ifite umutwe uvuga ngo: “Nti muzagira amahoro mu gihe mukiriho :Akaduruvayo ka politiki mu Burundi”. Iyo raporo ikaba yerekana ubwicanyi bw’a banyapolitiki butandukanye bwagiye bukorwa mu mpera z’ukwa 2010 na 2011. </p>
<p>Yerekana ubwicanyi bwuzuye kwihimura bwagiye  bukorwa n’ishyaka riri ku butegetsi  hamwe n’abatavuga rumwe nayo  , bikozwe n’abashinzwe umutekano, abagize ishyaka riri ku butegetsi hamwe n’imitwe yitwaje intwaro  . </p>
<p>Uhagarariye umuryango Human Rights mu Burundi  Daniek Bekele yaratangaje iti:“Leta y’Uburundi nti yakagombye guhagarika raporo yerekana ubwicanyi bwagiye bukorerwa mu Burundi ahubwo yakagobye kwakira ibiyirimo , ikarebera uburyo  yacyemura ibyo bibazo by’ubwicanyi biri  mu Burundi kugira ngo ni bizongere kuba “.</p>
<p>Mu rwandiko rwanditswe kuya 30 mata 2012 , Minisitiri w’umutekano Edouard Nduwimana yamenyesheje umuryango Human Rights Watch ko asubitse iyo nama yagombaga kuba ku ya 2/05/2012 nta mpanvu zigaragara atanze . Ibi bikaba bikurikira urundi rwandiko uwo Minisitiri yari yandikiye Umuyobozi  w’umujyi wa Bujumbura amusaba guhagarika iyo nama avuga ko Human Rights Watch yari igiye gukora iyo nama itabifitiye uburenganzira.</p>
<p>Human Rights Watch ikaba yari yarandikiye Minisitiri w’ububanyi n’amahanga ku itariki ya 19/04/2011 , igenera copy Minisitiri w’Umutekano mu gihugu imusaba ko bagira inama ku biganye niyo raporo kugira ngo barebere hamwe uburyo basangira ibikubiye muri iyo raporo mbere yuko iba rusange . Kuya 30 mata 2012 Human Rights na none yari yandikiye abanyacyubahiro batandukanye b’Uburundi harimo na Minisitiri w’Umutekano mu Gihugu ibasaba ko bazagira icyo bavuga kuri iyo raporo muri iyo nama.</p>
<p>Nubwo banyacubahiro batandukanye b’Uburundi bari bashimye iyo raporo harimo Minisitiri w’ububanyi n’amahanga w’uwumutekano wa rubanda hamwe na bamwe mu bakora muri perezidansi igihe bahuraga n’uhagarariye Human Rights Watch mu gihugu , nibya bujije Minisitiri w’umutekano mu gihugu gutuka Uwo muryango uharanira uburenganzira bw’ikiremwa muntu awita “abarakare” hamwe “n’abantu bayoboreshwa n’umutima mubi”.<br />
 <br />
Kubera ko impamvu zo kubuza ko iyo raporo isohoka zitari zisobanutse , byabaye ngombwa ko isohora raporo ku itariki ya 02 /05/2012 iyiha abanyacubahiro batandukanye bari bitabiriye ibyo birori harimo n’abanyamakuru kimwe n’abagize sosiyete sivile nyuma  polisi yaje guhamagara uhagarariye Human Rights Watch mu Burundi , imusaba ko yahagarika itangwa ry’iyo raporo inamutera n’ubwoba ko yagombaga kumufatira  ingamba zikomeye aramutse akomeje itangwa ry’iyo raporo. </p>
<p>Ibisobanuro bya Minisitiri w’umutekano mu Burundi mu guhagarika iyo nama nti byari bisobanutse, cyane ko imiryango ikorera mu Burundi isanzwe isohora raporo nta ruhushya bajyaga baka,  ahubwo ikibazo cyabaye ni ibikubiye muri iyo raporo dore ko abari batumiwe aribo banyamakuru hamwe n’imiryango igize sosiyete sivile  bari banditswe  muri iyo raporo yerekana uburyo bagiye bahohoterwa n’iyo leta .</p>
<p> Human Rights Watch isanga igikorwa cya kozwe na Minisitiri w’umutekano mu gihugu aburizamo iyo raporo ari gihamya cyerekana ko leta y’Uburundi idateze kwihanganira abayinenga kandi ko iza komeza kuniga uburenganzira bw’ikiremwa muntu .</p>
<p>Bekele akaba yarasoje avuga ati: “Dufite icyizere ko iyo myitwarire ya Minisitiri w’umutekano idahwitse itazahugabanya imikoranire mishya na leta twari turimo kubaka, turabizeza ko  tuzakomeza kugira imishyikirano na leta y’Uburundi mu rwego rwo kurebera hamwe uburenganzira bw’ikiremwa muntu bwakubahirizwa mu gihugu ”.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=5180</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Akaduruvayo ka politiki mu Burundi kariyongere  </title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=5156</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=5156#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 02 May 2012 20:52:29 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Afurika]]></category>
		<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Amakuru Ashyushye]]></category>
		<category><![CDATA[Itangazamakuru]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=5156</guid>
		<description><![CDATA[“Umuco wo kudahana ukwiriye gucika kugira ngo iyicwa ry’abantu rigabanuke “ Umuryango uharanira uburenganzira bw’ikiremwa muntu Human Rights Watch mu itangazo washyize ahagaragara uyu munsi wamaganye  iyicwa ry’abantu ryaranze umwaka wa 2010 kandi rikaba ryaragiye ryiyongera buri mwaka kugera mu mwaka wa 2011 . Human Rights Watch yanenze iyicwa ry’abantu rikomeje kubera mu Burundi aho [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_2888" class="wp-caption alignnone" style="width: 234px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=2888" rel="attachment wp-att-2888"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2011/07/perezida-Nkurunziza.png" alt="" title="perezida Nkurunziza" width="224" height="299" class="size-full wp-image-2888" /></a><p class="wp-caption-text">Perezida  Nkurunziza  aragenda arushaho kuba umunyagitugu .  </p></div>“Umuco wo kudahana ukwiriye gucika kugira ngo iyicwa ry’abantu rigabanuke “<br />
Umuryango uharanira uburenganzira bw’ikiremwa muntu Human Rights Watch mu itangazo washyize ahagaragara uyu munsi wamaganye  iyicwa ry’abantu ryaranze umwaka wa 2010 kandi rikaba ryaragiye ryiyongera buri mwaka kugera mu mwaka wa 2011 . </p>
<p>Human Rights Watch yanenze iyicwa ry’abantu rikomeje kubera mu Burundi aho rikorwa n’abashinzwe umutekano , abanyapolitiki baturuka mu ishyaka riri ku butegetsi hamwe n’imitwe yitwaje ibirwanisho , ikaba yanenze uburyo abantu baba bakoze ubwo bwicanyi badafatwa ngo bashyikirizwe ubutabera aribyo bigaragaza umuco wo kudahana abo bicanyi bigatuma  ukwira hose , bikana garagaza leta imaze kunanirwa kurinda abaturage bayo hamwe  n’igihugu kitagira ubutabera. </p>
<p>Mu nyandiko ya mpampuro zigera kuri mirongo inani na rumwe yavugaga ngo: “Nti muzagira amahoro mu gihe  mu kiriho” , iyo raporo ikaba yaragaragaje ubwicanyi hamwe no kwihorera byagiye biranga amatora y’umwaka wa 2010 bikagera  hagati ya 2011 aho byaranzwe n’ubwicanyi ndegakamere bwagiye bukorwa n’ishyaka riri ku butegetsi CNDD-FDD kimwe n’abatavuga rumwe nayo FNL.  Igiteye agahinda ni uko kugeza magingo aya imiryango y’ababuze ababo itarabona ubutabera. </p>
<p>Iyo raporo yasohowe n’umuryango uharanira uburenganzira bw’ikiremwa muntu  Human Rights Watch ikaba igaragaza uburyo leta y’Uburundi yateye ubwoba abagerageje kunenga ubwo bwicanyi cyane cyane  itangazamakuru hamwe n’abagize “sosiyete  sivile”  </p>
<p>Uhagarariye Human Rights watch muri afurika Daniel Mekele yavuze ati: “Ishyaka riri ku butegetsi ryari rifite umugisha wo kubaka Uburundi bushya binyuze mu matora ya 2010 ariko ibyo twabonye  ni uko ayo matora yaranzwe no kwihimura ku bahoze ari inyeshamba kimwe n’abatavuga rumwe n’ubutegetsi, abananiwe kuramya ishyaka riri ku butegetsi CNDD- FDD babuze ubuzima bwabo” .</p>
<p>Human Rights Watch yaboneyeho gusaba abatavuga rumwe n’ubutegetsi kimwe n’ishyaka riri ku butegetsi kwamagana bivuye inyuma ubwicanyi bwakozwe n’abanyamuryango bayo kimwe n’ababashyigikiye bagashakira hamwe umuti wa hagarika ayo makimbirane akomeje kworeka imbaga y’inzira karengane mu Burundi  .<br />
Yasabye leta y’Uburundi guhagarika imfu hamwe n’iterabwoba rikorerwa abatavuga rumwe nayo  kimwe n’abahoze ari inyeshamba , bikozwe n’abashinzwe umutekano , inzego z’iperereza hamwe  n’umutwe w’urubyiruko rw’ishyaka riri ku butegetsi witwa imbonerakure.</p>
<p>Iyo raporo yibanze ku ikusanya makuru ryabaye hagati ya 2011 na 2012 , iha ibiganiro abahohotewe , imiryango yabo hamwe n’abatanga buhamya bari bahibereye, cyane cyane ku bwicanyi bwa bereye mu mujyi wo mu Gatumba, aho abantu bagera kuri 37 bishwe mu kwa cyenda 2011 . </p>
<p>Iyo raporo itanga ingero zigaragara z’aho abantu batandukanye bagiye baterwa ubwoba , bajya mu bwihisho abandi baricwa bazira ibitekerezo byabo bya politiki . Itanga urugero rumwe ku bavuye ku rugerero witwa  Audace Vianney Habonarugira wishwe mu kwa karindwi 2011. Mbere yuko yicwa, akaba yari yaratanze ubuhamya  buvuga uko yahigwaga na polisi, igisirikare na abashinzwe inzego z’iperereza  .</p>
<p>Yanagaragaje uburyo ubwo bwicanyi bwa nibasiye n’abanyamuryango b’ishyaka riri ku butegetsi bukozwe n’abantu bazwiho kuba baraturukaga mu ishyaka FNL ,itanga urugero rw’abasirikare bato bishwe hamwe n’umukobwa muto bari kumwe mu kabari aribo Pascal Ngendakumana na Albert Ntiranyibagira .</p>
<p>Nubwo leta y’Uburundi yanakomeje gutesha agaciro ubwo bwicanyi ikavuga ko  bwako rwaga n’amabandi yitwaje intwaro ari nako ivuga ko Uburundi bufite umutekano usesuye ariko  ubwicanyi ndenga kamere hamwe n’umutekano mucye byaje kujya ahagaragara  mu kwa karindwi bishira mu kwa cyenda, aho ubwicanyi bwo mu Gatumba bwatumye leta itagishoboye kubuhishira  .<br />
Igitangaje nk’aho leta yagakoze iperereza ikanashyikiriza abakoze ubwo bwicanyi cyane ko habaga hari ababashinja, ahubwo leta yabakingiye  ikibaba bakaba bakiri hanze bidegembya.</p>
<p>Yatanze urugero rw’ubwicanyi bwabereye mu Gatumba aho  urubanza rwaho  rwiganjemo gukoresha  amananiza hamwe no kudakoresha ukuri, aho abacamanza batigeze baha agaciro k’ubuhamya  bw’aho abaregwaga  bagiye bakorerwa iyicwa rubozo  . Urukiko rukaba rwarananiwe guhamagaza bamwe mu bashinzwe inzego z’iperereza bashijwaga n’abaregwa kuba baragize uruhare muri icyo gikorwa cy’ubwicanyi ndegakamere , iryo nanirwa ry’urukiko guhamagaza abashinzwe umutekano baregwaga kugira ngo baze bagire icyo babivugaho, bikaba byaratumye abunganizi ba baregwa bagera kuri 21 bikura mu rubanza rutarangiye , ikatwa ry’urubanza rikaba ryarabaye mu minsi ishize .</p>
<p>Raporo y’aka nama k’igihugu gashinzwe gukora iperereza ku bwicanyi bwa bereye mu Gatumba ikaba yararangiye gutangwa mu kwa cumi  ariko kugeza  magingo aya ikaba itarashyirwa ahagaragara.<br />
Bekele yavuze ati: “nk’aho bakurikiranywe , ubucamanza bwiregagije ibimenyetso bikomeye bituma iryo kurikiranwa n’ikatwa ry’urubanza  rita agacyiro ku buryo abaturage  basigaye bafite ingingimira bumvako nta butabera bwatanzwe “.</p>
<p>Human Rights Watch ikaba yaratangaje ko kuba ubutabera bw’Uburundi bwarananiwe gukurikirana hamwe no gukora iperereza risesuye  ku baregwaga muri urwo rubanza , byatumye ubutabera buterwa icyizere , binatuma abakikacumu hamwe n’imiryango yabo barushaho guhahamuka bikomeye. Abakitse ku icumu ry’ubwo  bwicanyi batangarije Ruman Rights Watch muri aya magambo “Iteka leta ivuga ko iza kora iperereza kuri ubwo bwicanyi ariko ntigire icyo ibikoraho , turabimenyereye”.<br />
Kuba abaturage barataye icyizere ku nzego za polisi hamwe n’ubutabera bishobora kuzatuma haba ingaruka zikomeye mw’ikorwa ry’iperereza igihe izo nzego zizaba zibikeneye , cyane ko abaturage baba bumva ko itangwa ry’ayo makuru nacyo rimaze ”.</p>
<p>Human Rights Watch ikaba yaranenze uburyo leta ikomeje guhohotera no gutera ubwoba abanyamakuru hamwe n’abagize sosiyete sivile mu gihe bagerageje kugira icyo batangaza kuri ubwo bwicanyi ,ibarega ko babogamira ku ruhande rw’abatavuga rumwe nayo , itanga urugero rwa Bob Rugurika umuyobozi wa Radio RPA (Radio Publique Africaine) wahamagajwe inshuro  zigera ku munani n’ubushinjacyaha hagati y’ukwezi kwa karindwi n’ukwa cumi na kumwe bumubaza kuri gahunda za Radiyo abereye umuyobozi . Izo nzego zikaba zaraje kumurega ko  atangaza amakuru yuzuye  amacakubiri akanangisha leta abaturage ariko akaba atarigeze akurikiranwa n’amategeko. .</p>
<p>Nyuma y’aho Pierre-Claver Mbonimpa Perezida w’umuryango uharanira uburenganzira bw’ikiremwa muntu mu Burundi APRODH mu magambo ahinye  anengeye ubutegetsi ko bushaka kwikiza abatavuga rumwe nabwo  , yaje guterwa ubwoba na Minisitiri ushinzwe umutekano mu kwezi kwa kabiri ubwo yamwandikaraga urwandiko amurega gukwira kwiza ibihuha bigamije kwangisha leta abaturage hamwe no gutesha umutwe inzego z’igihugu, anamutera ubwoba ko agiye gufunga uwo muryango we. </p>
<p>Bekele akaba yaragize icyo abivugaho muri aya magambo: “Itangazamakuru kimwe na sosiyete sivile bafite uburenganzira bwo gutangaza mu bwisanzure ku bikorwa by’ubwicanyi nk’ibyo.  Akenshi usanga leta aho kureba uburyo yakumira cyangwa igashyikiriza abakoze ubwo bwicanyi  ubutabera, ahubwo  yibanda mu kwibasira abaharanira uburenganzira bw’ikiremwamuntu hamwe n’itangazamakuru baba bamagana ubwo bwicanyi ” .</p>
<p>Umuryango Human Rights Watch ukaba waraboneyeho  umwanya wo kugaragaza ko ibibazo by’umutekano mucye bya gabanutse mu Burundi ,n’umubare wa abicwa bazira politiki ukaba waragabanutse . </p>
<p>Uhagarariye Ruman Rights muri Afurika Bekele akaba yarasoje asaba leta y’Uburundi gucyemura burundu ibibazo byateye ako kaduruvayo  kabaye muri 2011 kandi igashaka  umuti wa kumira ubwo bwicanyi kugirango bwe kuzongera kuba.<br />
Gasasira, Sweden </p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=5156</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Human Rights Watch iramagana ikatirwa rya Ntaganda Bernard </title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=5131</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=5131#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 29 Apr 2012 09:34:00 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Amakuru Ashyushye]]></category>
		<category><![CDATA[Itangazamakuru]]></category>
		<category><![CDATA[Politiki]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=5131</guid>
		<description><![CDATA[Umunyapolitiki Ntaganda n’abanyamakuru bakomeje kuborera muri gereza bazira ibitekerezo byabo . Mu itangazo ryasohowe ejo  n’Umuryango uharanira uburenganzira bw’ikiremwa muntu Human Rights Watch, wamaganye  igifungo cy’imyaka ine Urukiko rw’Ikirenga rw’u Rwanda rwakatiye umunyapolitiki Ntaganda Bernard .  Human Rights Watch yaravuze gize it: “ Kuba urukiko rw’Ikirenga rwakatiye umwe mu batavuga rumwe n’ubutegetsi bw’u Rwanda Ntaganda [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_4010" class="wp-caption alignnone" style="width: 310px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=4010" rel="attachment wp-att-4010"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2011/10/Daniel-bekele-300x199.jpg" alt="" title="Daniel bekele" width="300" height="199" class="size-medium wp-image-4010" /></a><p class="wp-caption-text">Daniel Bekele, Umuyobozi wa Human rights Watch ushinzwe Afurika .</p></div>Umunyapolitiki Ntaganda  n’abanyamakuru bakomeje kuborera muri gereza bazira ibitekerezo byabo .</p>
<p>Mu itangazo ryasohowe ejo  n’Umuryango uharanira uburenganzira bw’ikiremwa muntu Human Rights Watch, wamaganye  igifungo cy’imyaka ine Urukiko rw’Ikirenga rw’u Rwanda rwakatiye umunyapolitiki Ntaganda Bernard . </p>
<p>Human Rights Watch yaravuze gize it: “ Kuba urukiko rw’Ikirenga  rwakatiye umwe mu batavuga rumwe n’ubutegetsi bw’u Rwanda Ntaganda Bernard rugahamya igifungo cyemejwe n’Urukiko Rukuru  cy’imyaka ine ,byatumye ubutabera bw’u Rwanda burushaho gutakarizwa  ikizere cyane kubari bakibufitiye,  mu kuba bwashyigikira ukwishyira no kwizana  kwa buri muntu”.</p>
<p> Ntaganda akaba ari umwe mubanyapolitiki bakunze kunenga ubutegetsi bw’uRwanda  kimwe n’abanyamakuru babiri bakomeje kuborera muri gereza z’urwanda bazira ibitecyerezo byabo. </p>
<p>Mu ikatwa ry’icyo gihano  ku itariki ya  27 Mata 2012 nibwo  rw’Ikirenga rwahamije ibyemejwe n’Urukiko Rukuru, rumuhamya icyaha cyo guhungabanya umutekano  hamwe no kubiba amacakubiri . </p>
<p>Umuyobozi wa Human rights Watch ushinzwe Afurika Daniel Bekele yaravuze ati:  “Urubanza rwa Ntaganda Bernard n’ibirego bihimbano kubera impamvu za politiki , gufunga umunyapolitiki utavuga rumwe n’ubutegetsi azira kunenga gusa gahunda za leta nta mwanya bigifite mu bihugu bigendera ku mahame ya Demokrasi”. </p>
<p>Human Rights Watch ikaba yarakunze kunenga  ibirengo nk’ibyo by’ibihimbano byo guhungabanya umutekano n’itunze rusange rya rubanda  byakunze kuregwa abanenga ubutegetsi bw’u Rwanda. Ntaganda Bernard akaba ari umwe  muri abo barezwe ibyo birego bihimbano hiyongereyeho n’icyo ugutegura imyigaragabyo atabiherewe uruhushya, akaba yaraje gutabwa muri yombi kuya 24/06/2010 anacibwa amande, ibi bikaba byarabaye  muri ya  nkubiri leta y’u Rwanda yakoreraga abatavuga rumwe n’ubutegetsi  hamwe n’abanyamakuru ibikiza  kugira ngo be kugira uruhare mu matora y’umukuru w’igihugu yabaye mu kwezi kwa munani 2010 .  <br />
 <br />
Iri katirwa  rye rikaba ryarabaye na none nyuma y’ibyumweru bitatu ubucamanza bw’u Rwanda bukatiye abanyamakuru Agnes Nkusi Uwimana hamwe na Saidati Mukakibibi ku ya 5 Mata 2012 bazira inyandiko zabo basohoye banenga ubutegetsi aho umwe muri bo yahawe igifungo cy’imyaka ine undi ahabwa icy’imyaka itatu,abo bagore babiri bakaba barahamijwe n’ibyaha byo guhugabanya umutekano w’igihugu , Uwimana ahamwa n’ikindi cyo gusebanya, ahanagurwaho icyaha cya amacakubiri no guhakana Jenoside  . Iri katirwa rikaba ryarabangirije irindi ryabaye ku ya 11/02/ 2011 ubwo umwe yakatirwaga n’Urukiko Rukuru igifungo cy’imyaka cumi n’irindwi  undi akatirwa imyaka irindwi.  </p>
<p>Daniel Bekele yaravuze ati: “Niba urukiko rw’Ikirenga  rwari rushishikajwe no kurinda ukwishyira no kwizana kwa buri muntu, rwagakoresheje itegeko mu  kurenganura abo banyamakuru babagore hamwe na Ntaganda Bernard.  Igabanyirizwa ryabo banyamakuru rishobora kuba nk ‘inyoroshya cyaha ,ariko mu by’ukuri nibakagobye kuba bakiri muri gereza bazira amaherere” .<br />
 <br />
Human Rights ivuga ko nubwo leta y’u Rwanda ivugako irimo kuvugurura itegeko ry’itangazamakuru , bamwe mu baterankunga bakaba barihutiye kubishima, ariko ukuri ni uko  uburenganzira bw’itangazamakuru ryigenga hamwe n’irikora iperereza budahari mu Rwanda mu gihe abanyamakuru nk’abo b’abagore bakiborera  mu magereza y’u Rwanda bazira ibitekerezo byabo . </p>
<p> Daniel Bekele akaba yaraboneyeho umwanya wo gusaba leta y’u Rwanda gukura ibyaha bikorewe mu itangazamakuru mu byaha mpanabyaha by’u Rwanda. <br />
 </p>
<p>Amateka n’ibigwi byaranze  leta ya Kagame </p>
<p>Kwishyira no kwizana kwa buri muntu kwaranizwe nyuma y’imyaka ibiri Perezida Kagame yongeye gutorerwa kuyobora na amajwi 93% , nta shyaka na rimwe ryigenga rikibarizwa mu gihugu .</p>
<p>PS Imberakuri yaciwe imbaraga nyuma y’ifungwa rya Ntaganda Bernard . Ishyaka riri ku butegtsi FPR ryinjiye ishaka rye rikoresheje bamwe mu banyamuryango be batavugaga rumwe nawe bityo baba bariciye intege , bamusimbuza abandi . Kugeza magingo aya nta rimwe rirongera kumvikana rinenga gahunda za leta  zitagenda neza. </p>
<p>Bamwe mu banyamuryango b’ishyaka rye basigaye ari abizerwa baterwa  ubwoba na leta abandi barafungwa . Sylver Mwizerwa na  Donatien Mukeshimana bafunzwe mu kwa munani 2011 baregwa kwinjira mu biro byaho bakodeshaga batabiherewe uruhushya  na nyiri nzu.  Umwe yakatiwe igifungo cy’imyaka itatu undi ibiri baregwa icyaha cy’iterabwoba no kwangiza ibya rubanda . </p>
<p>Ishyaka ry’umunyapolitiki Ingabire Victoire ryaciwe intege  kuva aho afungiwe mu kwezi kwa cumi 2010 aregwa ibyaha bigera kuri bitandatu harimo icyaha cy’iterabwoba , gukorana n’imitwe yitwaje imbunda muri Kongo  , ingengabitecyerezo hamwe na  amacakubiri . </p>
<p>Urubanza rwe rwatangiye mu kwa cyenda 2011 ryaranzwe n’amananiza aho yagezaho atangaza ko agiye kwikura  mu rubanza kuya 16 Mata 2012 nyuma yaho umwe mu batanga buhamya wari wazanywe n’ubushinjacyaha atangirije ko yatewe ubwoba n’ubwo bushinjacyaha kugira ngo ashinje  Madame Ingabire  . <br />
Umutangabuhamya yatesheje agaciro ibirego bihimbano by’abareganwaga na Madame Ingabire Victoire avuga ko ibyo yavuze aribyo yahatiwe kumushinja  .<br />
 <br />
Ku mabwiriza y’ubushinja cyaha umwe mu bamushinjuraga  ibyo birego bihimbano yatewe ubwoba asakwa n’inzego za gereza zimutwara impapuro zose harimo n’ibyo yategura kuza kwiregura mu rubanza.Igitangaje ni ukwo ubushinja cyaha bwaje kwita hanze nyuma yaho bugaragarije zimwe mu nyandiko z’uwaregaga Ingabire Victoire bwari bumaze kumwambura muri gereza . </p>
<p>Akandi gashya katasanzwe muri urwo rubanza ni uko umutangabuhamya washinjuye  Ingabire yaje guterwa ubwoba n’inzego za gereza nta mwunganizi afite kandi zitabifitiye ububasha . <br />
  <br />
Mu kwezi kwa kane 2011 abanyamuryango ba FDU Inkingi aribo Anastase Hagabimana na  Norbert Manirafasha baje gufungwa bazira inyandiko bari basohoye banenga izamuka ry’ibicyiro kwisoko aho Minirafasha  yajye gufunga amezi ane Habimana  afungwa  ibyumweru bibiri  mbere yukwo barekurwa . </p>
<p>Ishyaka ryagatatu riharanira ibidukikijye na Demokrasi  mu Rwanda “Green party of Rwanda” ryaje guhagarara burundu nyuma y’iyicwa rya Visi Perezida waryo wishwe mu kwa karindwi 2010 . Ukwezi kumwe nyuma y’urupfu rwe uwari Perezida we yaje guhunga akaba na nubu agiheze mu buhungiro . </p>
<p>Imikorere y’itangazamakuru mu Rwanda nayo iteye inkeke cyane nyuma y’ifungwa n’ibinyamakuru byari bizwi cyane mu Rwanda aribyo Umuseso n’umuvugizi , bakaza kwogera kwica uwari umwanyamakuru w’umuvugizi Jean Leonard Rugambage , abandi banyamakuru bakaza guhunga igihugu cyabo . Abasigaye nabo bakaba baracecetse abandi bahitamo gutangaza   inkuru zitanenga ubutegetsi kugira ngo be kugira ibibazo bahura nabyo nk’ibya bagenzi babo babanjirije . </p>
<p>Human Rights watch ikaba yarasoje yamagana uburyo bantu batazwi cyane bahaniwe kunenga gahunda za leta, itanga urugero rwa Padiri Abbé Emille Nsengiyumva waje gukatirwa amezi cumi n’umunani nyuma yo guhamwa n’icyaha cyo guhungabanya umutekano w’igihugu hamwe no kugumura abaturage . Ibi bikaba byarabaye nyuma yaho anengeye gahunda za leta zo guca  nyakatsi hamwe no kuringaniza ibyaro . </p>
<p>Gasasira , Sweden </p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=5131</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Kagame yananiwe gufasha abacitse ku icumu badafite kivugira a be n’ibyegera bye bazamurira imitamenwa!</title>
		<link>http://www.umuvugizi.com/?p=5093</link>
		<comments>http://www.umuvugizi.com/?p=5093#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 09 Apr 2012 13:28:19 +0000</pubDate>
		<dc:creator>editor</dc:creator>
				<category><![CDATA[Ahabanza]]></category>
		<category><![CDATA[Amakuru Ashyushye]]></category>
		<category><![CDATA[Politiki]]></category>
		<category><![CDATA[Uburengazira bwa Muntu]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.umuvugizi.com/?p=5093</guid>
		<description><![CDATA[Hashize imyaka isaga 17 abacitse ku icumu rya jenoside barira ayo kwarika, mu gihe Perezida Kagame na bagenzi be basahurira umutungo wagafashije izo mfubyi mu mahanga, ari nako bayubakamo imitamenwa hirya no hino mu gihugu. Igiteye agahinda ni uko izo mfubyi zasizwe iheruheru kandi zidafite kivugira zitahira discours yo kwishongora kwa Kagame hirya no hino, [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><div id="attachment_5094" class="wp-caption alignnone" style="width: 310px"><a href="http://www.umuvugizi.com/?attachment_id=5094" rel="attachment wp-att-5094"><img src="http://www.umuvugizi.com/wp-content/uploads/2012/04/Perezida-Kagame-mu-kwibuka-Jenoside-300x192.jpg" alt="" title="Perezida Kagame mu kwibuka  Jenoside" width="300" height="192" class="size-medium wp-image-5094" /></a><p class="wp-caption-text">Imfubyi zasizwe iheruheru kandi zidafite kivugira zitahira discours yo kwishongora kwa Kagame.</p></div>Hashize imyaka isaga 17 abacitse ku icumu rya jenoside barira ayo kwarika, mu gihe Perezida Kagame na bagenzi be basahurira umutungo wagafashije izo mfubyi mu mahanga, ari nako bayubakamo imitamenwa hirya no hino mu gihugu. </p>
<p>Igiteye agahinda ni uko izo mfubyi zasizwe iheruheru kandi zidafite kivugira zitahira discours yo kwishongora kwa Kagame hirya no hino, mu gihe cyo kwibuka, nk’aho ayo mafaranga basahura  harimo nayo abaterankunga bagenera izo mfubyi bakayakoreshereje mu gufasha izo mfubyi kimwe n’abapfakazi ba jenoside.</p>
<p>Mu gihe Perezida Kagame asahura amafaranga ayashora mu kubaka imitamenwa hamwe no kugura indege z’akataraboneka, izo mfubyi aba yishongoraho mu gihe cyo kwibuka ziba zaburaye izindi nta macumbi zifite, naho bamwe mu bapfakazi ba jenoside bafashwe ku ngufu bakaba babana n’ubwandu bwa Sida babuze imiti n’abayifite barira ayo kwarika kubera kubura ibiryo, abandi badafite kivurwa dore ko iyo miti iba ikeneye ifunguro rihagije mbere yo kuyinywa.<br />
Kagabo , London </p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.umuvugizi.com/?feed=rss2&#038;p=5093</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
